A Vitamini Eksikliği ve Beslenme Tedavisi

Vitaminler, normal büyüme ve yaşamın sürdürülebilmesi için yeterli miktarlarda dışarıdan alınması gerekli olan organik bileşiklerdir. Beslenmeyle yeterli miktarlarda alınmadığı durumlarda çeşitli hastalıklara neden olurlar. Bu vitaminlerden biri olan A vitamini görme fonksiyonunda, hücre büyümesi, gelişmesi, farklılaşmasında ve bağışıklık sistemi üzerinde etkilidir. Antioksidan vitaminlerden olan A vitamini çeşitli kanser türlerine karşı koruyucudur. Peki A vitamini eksikliği sonucu neler olur ve nasıl tedavi edilir? Bu yazımızda a vitamini eksikliğinden bahsedeceğiz.

 

A vitamini eksikliği nedir?

Vitamin A eksikliği, A vitamini besin kaynaklarının yetersiz alımı veya vitaminin emilimi veya taşınmasında problemlerin neden olduğu beslenme yetersizliğidir. Özellikle bebeklik, çocukluk, gebelik ve emzirme dönemleri A vitamini eksikliği yönünden riskli dönemlerdir.

 

A vitamini eksikliği belirtileri nelerdir?

A vitamini eksikliği gözleri, sindirim, solunum ve ürogenital sistemi etkiler. Epitel dokudaki bozukluk derinin kuru ve pütürlü bir durum almasına yol açmaktadır. Gözdeki epitel dokunun bozulmasına, kuruma, koruyucu tabakanın kaybı sonucu enfeksiyonlara neden olmaktadır. Gece görme zorlaşarak gece körlüğü oluşur. Sindirim organlarında ülserlere ve emilim bozukluklarına neden olur. (

A vitamini eksikliğinde enfeksiyon hastalıklarına yakalanma riski artar. A vitamininin kemiklerin ve dişlerin sertleşmesinde ve protein sentezindeki etkinliği yüzünden yetersizliğinde büyüme yavaşlamaktadır.

Dünya Sağlık Örgütüne göre A vitamini düzeyi 20 mcg/dl’nin altında ise düşüklük, 10 mcg/dl’nin altında ise eksiklikten söz edilir.

Referans değerleri

Tablo 1. Günlük A vitamini gereksinimi

Yaş Retinol (mcg) IU
0-6 ay 400 1330
7-12 ay 500 1665
1-3 yaş 300 1000
4-8 yaş 400 1330
9-13 yaş 600 2000
14-18 yaş
Erkek 900 3000
Kadın 700 2330
Gebelik 750 2500
Emziklilik 1200 4000
19 yaş ve üstü
Erkek 900 3000
Kadın 700 2330
Gebelik 770 2565
Emziklilik 1300 4335

a vitamini eksikliği hastalıkları nelerdir

A vitamini eksikliği hangi hastalıklara yol açar ?

A vitamini eksikliğinde sık görülen hastalıklar şunlardır:

  • Gece körlüğü
  • Gözde kuruluk, lekeler
  • “Folliküler hiperkeratoz” denilen deride kuru ve pütürlü bir görünüm
  • İshal ve solunum yolları enfeksiyonuna yakalanma riski artar
  • Kemik ve diş yapısının bozulması
  • Erkeklerde anormal sperm oluşumu
  • Kadınlarda ölü doğumun artmasına neden olur.
  • Saç problemleri (Bknz: Saç Dökülmesine Karşı Ne İyi Gelir (Protein-Vitamin-Mineral))

Eksikliği nasıl giderilir? Tedavisi?

Dünya Sağlık Örgütü’nün gelişmekte olan ve A vitamini eksikliğinin önemli bir halk sağlığı sorunu olduğu ülkeler için önerisi; ilk 6 ay sadece anne sütüne devam edilmesi, tamamlayıcı beslenmede A vitamini yönünden zenginleştirilmiş besinlerin kullanılması, diyetin düzenlenmesi, eksikliğe neden olabilecek hastalıkların tedavisi, yaşam standartlarının yükseltilmesi ve A vitamini kapsüllerinin verilmesidir. Dünya Sağlık Örgütü A vitamini eksikliğinin yaygın olduğu yerlerde gebelik ve emziklilik dönemi boyunca A vitamini desteğini önermektedir.

beslenme ve diyet değişikliği nelerdir

Beslenme ve diyet tedavisi

A vitamini hayvansal yiyeceklerden en çok karaciğer, süt, yumurta sarısı ve tereyağında bulunur. Bitkisel besinlerde ıspanak, yeşil biber, havuç, kayısı gibi sarı, turuncu meyvelerde ve yeşil yapraklı sebzelerde bulunur.  A vitamini içeren bitkisel besinleri her mevsim ucuz olarak bulma olanağı vardır. Bu yiyeceklerin bazıları kurutularak tazesi bulunmayan yer ve mevsimlerde de kullanılabilir.

Diyet yağı A vitamininin  vücuda alınmasında önemlidir. Diyette yağdan gelen enerji günlük enerjinin %7’sinden az olduğu zaman A vitamini emilimi azalmaktadır. A vitamini içeren sebzeler ve meyveler yağ bulunan bir yemekle pişirilmeli ya da bir miktar yağa eklenerek tüketilmelidir.

 

 

Tablo 2. Günlük alınan yiyeceklerden sağlanan A vitamini miktarları

Yiyecek Ortalama ölçü Miktar (gr) Günlük gereksinime katkısı
Karaciğer 1 porsiyon 75 6 günlük gereksinim
Yumurta 1 adet 50 Gereksinimin %15’i
Süt 2 su bardağı 400 Gereksinimin %16’sı
Peynir (yağlı-beyaz) 1 kibrit kutusu 30 Gereksinimin %8’i
Tereyağı 1 yemek kaşığı 10 Gereksinimin %10’u
Havuç ½ orta büyüklükte 50 Gereksinimin %30’u
Yeşil yapraklı sebze 1 porsiyon (çiğ) 200 Gereksinimin %34’ü
Kayısı 3 adet büyük 150 Gereksinimin %20’si
Domates 1 orta boy 100 Gereksinimin %2’si

 

 

 Diyetisyen Önerileri

  • Anne sütü A vitamini yönünden oldukça zengin bir kaynaktır. Bebekleri A vitamini eksikliğinden korumanın en güzel yolu anne sütü alımının desteklenmesidir.
  • aydan sonra bebeklere ayına uygun ek besinlere mutlaka başlanmalıdır.
  • A vitamini gereksiniminin arttığı gebelik ve emziklilik dönemlerinde anneler, vitamin-minerallerden zengin sağlıklı beslenmeye özen göstermelidir.
  • Meyve ve sebzelerde kurutma ve beklemeyle A vitamini kaybı olabilir.
  • Gölgede kurutmada güneşte kurutmaya göre daha az vitamin kaybı görülür.
  • Meyve ve sebzeler oda sıcaklığında bekletilmeden tüketilmelidir.
  • A vitamini yetersizliği saptanan bireyler diyetisyene danışarak A vitamini yönünden zengin beslenmelidir.
  • Gerektiğinde doktor kontrolünde A vitamini takviyesi yapılabilir.

A Vitamini Eksikliği ve Beslenme Tedavisi konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Safra Kesesi Alınan Kişilerde Beslenme başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (2 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 5,00. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz