Akut Böbrek Yetmezliği ve Beslenme

Akut böbrek yetmezliği, böbreğin ani gerçekleşen fonksiyon kayıpları sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Beslenme ile büyük oranda ilişkili olan bu hastalığın kontrol altına alınması, böbreğin tekrar eski haline dönmesini sağlamaktadır. Erken müdahale edilmemesi durumunda kalıcı hasarlar bırakabilmektedir.

Böbrekler vücuttaki atık maddelerin, fazla suyun ve sodyum, potasyum gibi elektrolitlerin atımından sorumludur. Aynı zamanda belli hormonları salgılayarak vücuttaki dengeyi sağlarlar. Dolayısıyla böbreklerde görülen küçük bir hasar dahi bir çok metabolik olayın aksamasına neden olmaktadır..

Akut böbrek yetmezliği nedir

Akut böbrek yetmezliği ani olarak başlayan, böbreklerin kandaki atık maddeleri süzme fonksiyonlarını kaybetmesidir.Akut böbrek yetmezliği gibi böbreklerin görevlerini yerine getiremediği durumlarda atık maddeler kanda birikir, gerekli hormonlar salgılanamaz ve tüm vücudu etkiler. Bu hastalık yoğun bir tedavi gerektirdiği gibi düzenli ilaç ve beslenme tedavisi ile rahatlıkla aşılabilir.

Akut böbrek yetmezliği nedenleri

Diyabet, yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, böbrek hastalıkları ve ilerlemiş yaş akut böbrek yetmezliğine yakalanma riskini arttoran faktörlerdir.
Ancak asıl sebebi böbreklere giden damarlardaki kan akımının azalmasıdır.
Böbreklere giden damarlardaki kan akımının azalması;
Ağır travma, kaza veya ameliyat esnasında oluşan aşırı kan ve sıvı kaybı,
Kalp krizi ve kalp hastalıkları,
Böbrek atardamarlarındaki tıkanması,
Enfeksiyonlar,
Ciddi yanıklar,
Bazı ilaçların kullanımı,
Yüksek kolesterol,
Sindirim sisteminde ve böbreklerde görülen kayıplar gibi sebeplere bağlı olarak oluşabilir.

böbrek temsili resim

Akut böbrek yetmezliği belirtileri

Belirtiler hastalığın şiddetine göre değişebilmektedir. Hastalık başlangıç evresinde ve sonraki evrelerde farklı belirtiler ile kendini göstermektedir.

İlk evrelerde;

  • İdrar atımında azalma veya idrar atamama,
  • Sıvı birikmesine bağlı olarak özellikle ayaklarda ve bacaklarda oluşan ödem ve şişkinlikler,
  • Uzun süreli yorgunluk ve halsizlik görülmesi,
  • İştah kaybı, mide bulantısı ve kusma görülürken;

Sonraki evrelerde;

  • Nefes almada artma,
  • Nefes vermede azalma,
  • Ağızdan kan gelmesi,
  • Kan kusma
  • Dışkıda kan  görülmesi gözlenlenir.

Akut böbrek yetmezliği tedavisi

Akut böbrek yetmezliğinin tedavisi hastalığın asıl oluşma nedenine ve böbreklerin durumuna göre değişir. Eğer akut böbrek yetmezliği başka bir hastalığın sonucu olarak oluştuysa ilk olarak altta yatan hastalık bulunmalı ve tedavi edilmelidir.
Eğer akut böbrek yetmezliği aşırı sıvı veya kan kaybından kaynaklanıyorsa kaybedilen sıvı ve kan tekrar kazanılmalıdır.
Bacaklarda ve ayaklarda görülen ödemi engellemek için tuz ve sıvı alımı azaltılmalıdır. Bazı durumlarda ödem söktürücü diüretik ilaçların kullanılması gerekebilir

beslenme ve diyet tedavisi

Beslenme tedavisi nasıl olmalıdır?

Akut böbrek yetmezliğinde beslenme çok önemlidir. Çünkü hastanın biran önce iyileşmesi diyetinin bir diyetisyen eşliğinde iyi bir şekilde  düzenlenmesi ile mümkündür. Temel olarak Akut böbrek yetmezliği diyetinin yapısı şu şekildedir:

  • Akut böbrek yetmezliği hastalarında enerji ihtiyacında artış görülmemektedir. Aksine hasta bireylerde enerj harcaması sağlıklı bireylere göre daha düşük olabilmektedir. Bu nedenle normal beslenmenize göre daha yüksek enerjili beslenmenize gerek yoktur.
  • Basit şeker kaynaklarının tüketilmemesi ve porsiyonların büyütülmesi önerilmez. Fazla kalori alımı hastalığın tedavisinde olumlu etki yaratmamaktadır. Bu nedenle yüksek kalori içeren ve basit şeker içeren gıdalardan uzak durulmalıdır.
  • Hastalarda fazla protein alımı sonucu kanda artan protein ürünleri süzülürken böbrekleri yoracaktır. Hastaların aşırı protein alımından kaçınmaları gerekir. Proteinin az alınmasıa bağlı olarak oluşabilecek vücut fonksiyonları bozukluklarını engellemek amacıyla tercih edilen protein kaynakları yumurta ve et gibi kaliteli protein kaynakları olmalıdır. Alınan miktarlar ve porsiyonlar iyi ayarlanmalıdır.
    Böbrek fonksiyonlarında düzelme görüldükçe protein miktarı arttırılmalı ve normal düzeye getirilmelidir.
  • Ödem ve yüksek tansiyon şikayeti olan hastalarda tuz alımı azaltılmalıdır.
  • Hastalarda potasyumun atılma miktarında azalmalar görüldüğü için akut böbrek yetmezliği hastalarının potasyum içeriği yüksek besinlerin alımını azaltması gereklidir. Muz, portakal, patates, ıspanak ve domates gibi besinler potasyum açısondan zengindir. Akut böbrek hastalarının bu besinlerin tüketiminde aşırıya kaçmaması gereklidir.
  • Öğünlerin sıklaştırılması, az miktarlarda sık sık besin alınması sağlıklı beslenme açısından önem taşıdığı gibi akut böbrek yetmezliği durumunda da uygulanması gereken beslenme şeklidir.
    Gün içinde 3 ana 3 ara öğün olmak üzere 6 öğün tüketilmesi porsiyon miktarlarında aşırıya kaçılmaması ve iyi ayarlanması önerilmektedir.
  • Aynı zamanda sebze ve meyve tüketimi aksatılmamalı günde en az 8-10 bardak su tüketilmelidir.

Akut Böbrek Yetmezliği ve Beslenme konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Epilepsi Nedir, Belirtileri, Beslenme Tedavisi başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (7 votes, average: 4,29 out of 5)
Loading...

Bir Yorum

  1. semra şen

Bir yorum yaz