Amino asit Nedir, Ne işe yarar (Aminoasitlerin Faydaları)

Amino asit, proteinlerin en küçük birimi olan ve yaşamsal faaliyetlerinin devam ettirebilmesi için gereken önemli bir yapı taşıdır. Bu yazımızda amino asit nedir, ne işe yarar, esansiyel ve esansiyel olmayan aminoasitlerden bahsedeceğiz.

İnsan vücudu son derece kompleks yapısıyla kendi içinde bir çok metabolik faaliyeti yerine getirmektedir. Bu olayları gerçekleştirmek için bir çok ögeye ihtiyaç duymaktadır. Bunların bir kısmını kendisi üretirken bir kısmını da dışarıdan vücudumuza almamız gerekmektedir. Bu ögelerden biri de amino asitlerdir.

Amino asit nedir?

Amino asitler vücudumuzdaki proteinlerin yapısını oluşturan temel taşlardır. Doğrudan ve ya dolaylı olarak vücudun hem yapısını oluştururken hem de vücuttaki tepkimelerin gerçekleşmesini sağlamaktadırlar. Vücudun yaşamsal faaliyetlerinin büyük çoğunluğunun meydana gelmesi için gerekli ana bileşikler olarak isimlendirilebilirler.

Amino asit ne işe yarar? Faydaları nelerdir?

Bunları kısa maddeler haline sıralayalım:
• Hücrelerin yenilenmesinde
• Organların çalışmasında
• Cilt, tırnak ve saçlarımızın yapısı ve sağlıklı olmasında
• Vücuda enerji sağlanmasında
• Kas yapımında
• Beyin fonksiyonlarının gerçekleşmesinde
• Metabolik atıkların vücuttan uzaklaştırılmasında
• Hastalıkların tedavi edilmesinde ( özellikle yanık ve yaralanmalarda, ameliyat sonrası iyileşme sürecinde ) amino asitler aktif olarak rol oynamaktadır.

aminoasit sentezi nasıl  yapılır

Aminoasit çeşitleri

Bilindiği kadarıyla doğada 300’den fazla amino asit bulunmaktadır. Ancak bu amino asitlerin 20 tanesi standarttır ve esansiyel( dışarıdan vücuda alınması gerekenler) ve esansiyel olmayan amino asitler( vücutta sentezlenebilenler) olarak iki gruba ayrılır.

Esansiyel amino asitler (Temal Aminoasitler)

Esensiyel amino asitler  vücudun kendi üretemediği ve dışarıdan besinlerle vücudumuza almamız gereken amino asitlerdir. Bunlar:

  • Arginin,
  • Histidin,
  • İzolösin,
  • Lösin,
  • Lizin,
  • Metiyonin,
  • Fenilalanin
  • Treonin
  • Triptofan
  • Valin

Bunlardan arginin ve glutamin yarı esansiyel olarak isimlendirilir. Her durumda dışarıdan alınması gerekmediği gibi her zaman vücutta da sentezlenemezler. Ancak bu amino asitlerin çocuklarda elzem olarak alınmaları gerekir.

Esansiyel olmayan amino asitler nelerdir?

Alanin, Asparagin, Aspartat, Sistein, Glutamat, Glutamin, Glisin, Prolin, Serin, Tirozin vücudumuzda sentezlenebilen dolayısıyla esansiyel olmayan aminoasitlerdir.

Aminoasitler nerede sentezlenir, nasıl?

Vücudumuza aldığımız proteinler sindirime uğradıktan sonra amino asitlere ayrılırlar. En küçük boyuta kadar parçalananlar direk kana karışırlar. Diğerleri karaciğerde emilir ve daha sonra kana karışabileceği gibi yine burada farklı bir amino asit türüne de dönüştürülebilirler. Vücudumuzda bu amino asitler için büyük bir havuz oluşturulmuştur. Bu havuzda sürekli bir döngü söz konusu olmaktadır. Bir taraftan kullanılırken diğer taraftan yenileri havuza eklenerek sistem canlı tutulmaktadır. Her aşamasında çeşitli enzim ve bileşiklerin işlem gördüğü bu durum vücudumuzun nasıl mucizevi bir sistem olduğunun en büyük ispatlarından biridir.

aminoasitler ve insan

Amino asit eksikliği ve belirtileri

• Yetersiz ve dengesiz beslendiğimizde (özellikle vejetaryen ve vegan beslenme tarzını benimseyen bireylerde)
• Bilinçsiz uygulanan tek besine dayalı, şok diyetlerin uygulanması durumunda
• Sindirim sistemiyle ilgili problemler görülmesi ve ya vücudun artık sentezleyememesi durumunda (yaşlanma) amino asit eksiklikleri vücutta görülmektedir.
Amino asit eksikliği belirtileri:
• Kas yapımı sağlanamadığı için aşırı kilo kaybı, halsizlik, yorgunluk
• Tırnaklarda kırılma, saçlarda dökülme ve cansızlık
• Deride kuruma, kızarma ve diğer cilt problemleri
• Hastalıkların iyileşme evrelerinde uzama ve sorunlar
• Uyku problemleri ve baş ağrısı
• Depresyona meyilli bir ruh hali görülmektedir.

Sonuç olarak neler yapmalıyız?

1. İyi kalite protein kaynağı olan kırmızı et, tavuk, balık, yumurta, süt, peynir yoğurt gibi hayvansal gıdaları beslenmemize uygun şekil ve miktarda tüketelim.
2. Vetetaryen ve ya vegan tarzı beslenmede kuru fasulye, nohut, mercimek, soya fasülyesi gibi bakliyatlar; kabuklu kuruyemişler, tahıllar ve tohumları beslenmemize muhakkak ilave edelim. Gerekli durumlarda takviyeler kullanalım.( doktor tavsiyesiyle)
3. Protein kaynaklarını tüketirken yanında B6 ve C vitamininden zengin besinlerin de tüketimi emilimi kolaylaştırmaktadır. (C vitamini kaynakları: acı ve yeşil biber, taze baharatlar, brokoli, kivi, portakal, greyfurt; B6 vitamini kaynakları: ham pirinç ve buğday kepeği, antep fıstığı, sarımsak, ay çekirdeği ve susam, balık, fındık, ciğer)

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (5 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 4,80. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz