Niasin (B3 vitamini – Nikotinik Asit)


Niasin diğer adıyla B3 vitamini yada nikotinik asit mayalanmış ürünler, kahve,et ve et ürünleri gibi birçok besinin içeriğinde bulunur. günlük beslenme düzenimizde tükettiğimiz birçok besinde bulunmaktadır. Beslenmeye dikkat edildiği sürece vitamin kaynaklı hastalıkların görülmesinin önüne geçilebilir. En basitinden günlük tüketimimizin büyük bölümünde yer alan ekmek bile niasin eksikliğinin önüne geçmede etkili bir çözüm sunmaktadır.  Bu yazıda b3 vitamini – nikotinik asit nedir , ne işe yarar hangi gıdalarda bulunur, kaynakları nelerdir gibi sorulara cevap arayacağız.

Niasin – B3 Vitamini Nedir?

B3 vitamini eksikliğinde bir çok hastalığa hastalığına neden olan, vücutta koenzim olarak görev alan önemli bir vitamindir. Metabolizmada aktif olarak görev yapan bu vitamin, enerji harcanımı, deri sağlığı, sinir sistemi ve ka nyağları üzerinde önemli etkilere sahiptir. Niasinin bazı formlarının kolestrol, diyabet, alzheimer gibi önemli hastalıkların tedavisinin bir bölümünü oluşturabileceği fikri bir çok bilim adamınca araştırılmaktadır. Sağlıklı beslenme ilkeleri çerçevesinde önemli bir yeri olan nikotinik asit in besinlerle yeterli miktarda alınması sağlanabilmektedir.

B3 vitamini ne işe yarar – Faydaları

Niasin vücudumuzda birçok işe yaramakta ve sağlığımız üzerinden önemli faydaları bulunmaktadır. Vücut için gerekli olan enzimlerin aktifleşmesi için gerekli olan koenzimlerden nikotinamid adenin dinükleotid (NAD) ve nikotinamid adenin dinükleotid fosfat (NADP) B3 vitamini formlarıdır. NAD ve NADP koenzimleri vücutta özellikle enerji üretimi için karbonhidratların, proteinlerin ve yağların parçalanmasında görev alır.

Niasin yağ sentezinde de kullanılmaktadır.  Vücutta 60 mg triptofandan 1 mg niasin üretilebilmektedir. Hayvansal doku ve kuru baklagillerde niyasin serbest halde bulunur. Yani biyoyararlılığı yüksektir. Ancak tahıllarda %70’i bağlı halde bulunduğu için biyoyararlılığı düşüktür.

Nikotinik asit ve nikotinamid ince barsaklardan kolayca emilip kana geçebilir. Kan dolaşımı ile dokulara giden niasinin çok azı buralarda depo edilebilir. Genellikle karaciğer, kas dokusu ve böbreklerde depo edilir. Günlük diyetle alınan triptofan ve niasin miktarı idrarla atılan nikotinik asit ve atık madde atımını etkiler.

Bu vitamin aynı zamanda kolesterol düşürücü, damar genişletici etkiye sahiptir. Depresyon, şizofreni, ödem ve migren gibi hastalıklarda tedavi edicidir.

Niasinin Özellikleri

  • Suda eriyebilen bir B grubu vitaminidir.
  • Sıcaklığa dayanaklıdır.
  • Asit ve alkaliye karşı da dayanıklıdır.
  • Işığa ve oksidasyona karşı dayanıklıdır.
  • Pişme suyu atılırsa vitamin kaybı olur.

pellegra eller

Niasin Eksiliği

Beslenme triptofan ve niasin yönünden fakir olunca pellegra hastalığı (3D hastalığı- demans,diyare, dermatitis) oluşur. Pellegra hastalığı kişide uyku bozukluğu, sinirsel bozukluklar ve deride yaralar şeklinde belirtiler gösterir. Deride sulanan ve sonrasında kuruyan yaralar, ishal, kusma, karın ağrıları gibi sindirim sistemi bozuklukları ve depresyon şeklinde ortaya çıkar. Uzun süreli mısıra dayalı beslenme düzenine sahip kişilerde hastalık daha çok görülmektedir. Bu yüzden 1930-1940’lı dönemlerde niasin eksikliği ni önleemek amacıyla rafine tahıllara bu vitaminden takviye yapılmaya başlanmıştır.

Ayrıca triptofanın niasine dönüşümündeki bozukluklar nedeniyle ışık duyarlılığı, deride yaralar, psikolojik bozukluklar gibi belirtiler gösteren Hartnup’s hastalığı oluşabilmektedir. Hastalık tedavisi niasin verilerek sağlanabilmektedir.

Gereksinimi

Diyetle alınan triptofan niasine dönüşebildiği için beslenme ile alınan triptofan miktarına ve günlük enerji miktarına göre değişmektedir. Enerji ihtiyacının artması ve metabolizmanın hızlanması ile niasin ihtiyacı da artmaktadır. İyi kalite protein alımı nikotinik asit ihtiyacını azaltmaktadır.

Yetişkinlerde niyasin ihtiyacı – gereksinimi; erkek bireylerde 16mg/gün, bayanlarda 14 mg/gün’ dür. Hamilelerde gereksinim artmaktadır (18 mg/gün ). Emziren bayanlarda ihtiyaç ise; 17 mg/gün’ dür.

b3 vitamini nerelerde bulunur niasin kaynakları

B3 vitamini nelerde bulunur ?

Niasinin kaynaklarını sıralayacak olursak:

  • Bira mayası
  • Balık
  • Kuru ekmek mayası
  • Öğütülmüş kahve
  • Karaciğer
  • Yaş ekmek mayası
  • Tavuk eti
  • Böbrek
  • Kalp
  • Kırmızı et
  • Yağlı tohumlar
  • Buğday
  • Kuru baklagiller
  • Bulgur

Niasin ve triptofan miktarı hayvansal gıdalarda daha fazladır. Süt ve yumurtada nikotinik asit miktarı az olmasına rağmen içeriğinde bulunan triptofan ile niasinin kaynakları arasında gösterilebilir. Mayalı ekmekteki niasin miktarı mayasız ekmekten daha fazladır.  Buğdayın işlem görmesi içeriğindeki b3 vitamini miktarını etkilemektedir. Bu yüzden öğütme işlemlerinden sonra zenginleştirme yapılmalıdır.

B3 vitamini suda çözünen bir vitamin olduğu için besinlerin pişirilme suyu döküldüğünde niasin kaybına neden olmaktadır. Bu yüzden pişirme suyu dökülmemelidir.

Görüldüğü üzere yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması ile vitamin ve mineral eksikliklerinin önüne geçilebilmektedir. Birçok hastalığın önlenmesi elimizdedir bu yüzden beslenmemize dikkat ederek sağlıklı ve kaliteli bir yaşam için elimizden geleni yapmalıyız.

Niasin (B3 vitamini - Nikotinik Asit) konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Antioksidan Vitaminler ve Kaynakları başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.


1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (2 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 5,00. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz