Coumadin Diyeti ve Kullanım Alanları

Damardaki kanın pıhtılaşmasını önlemek amacıyla kullanılan antikoagülan ilaçlar (coumadin, vb) ile beslenmenizde kullandığınız K vitamininden zengin sebze ve meyveler arasında önemli bir etkileşim vardır. K vitamini, pıhtılaşma faktörlerini aktive etmekte, böylece kanın pıhtılaşmasına neden olmaktadır.

Kan pıhtıları vücudunuzda bazı kimyasal reaksiyonlar sonucunda oluşur. K vitamini vücudunuzun pıhtı üretebilmesi için mutlaka gerekli olan bir vitamindir. Kan sulandırıcı ilaçlar K vitamininin aktivitesini azaltmak suretiyle işlev görür, böylece kanın pıhtılaşması engellenmiş olur. Kanın pıhtılaşma süresini gösteren ‘’Protrombin Zaman (PT)’’ testi pıhtı oluşumu takibi için önemlidir. Bazı tıbbi durumlar kanın pıhtılaşmasını kolaylaştırabilir veya hızlandırabilir.

Antikoagülen yani kan sulandırıcı ilaç kullanan bireylerin vücudunda çeşitli nedenlerden dolayı pıhtı oluşumu eğilimleri fazla gözlenmektedir. Bu sebeple oluşabilecek pıhtılar hayati organlarımız üzerinde tehlike yaratabilir. Oluşabilecek pıhtılar kan yoluyla beyne veya kalbe giderek tıkanıklık yaratabileceği için ciddi sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Örneğin pıhtı beyine giderse felce neden olabilir. Beslenmenizde K vitamini içeriğinin yüksek veya düzensiz olması kullandığınız ilacın pıhtılaşma zamanına olan etkisine engel olacaktır.

Bu yazımızda K vitamininden kısıtlı diyet olarak da bilinen coumadin diyeti hakkındaki tüm sorular ve cevapları bulabileceksiniz.

Coumadin Nedir

 Coumadin bir diğer adıyla warfarin, pıhtılaşmayı önleyen (antikoagülan) bir ilaçtır. Pıhtı oluşmasını ve önceden oluşan pıhtının büyümesini engeller . Kumadin ağızdan alındıktan sonra ince bağırsaktan emilir, karaciğerde ve böbreklerde işlenir. Karaciğerde K vitaminine bağımlı pıhtılaşma faktörlerinin yapımını engeller, kanın pıhtılaşması gecikir. Coumadin pıhtılaşma sisteminin fonksiyonlarını gösteren ‘Protrombin Zaman (PT)‘ testini uzatır.

K vitamini Hakkında detaylı bilgi almak için tıklayınız.

Coumadin vücudun kan pıhtısı yapma özelliğini en aza indirger. Var olan ve zararlı olan pıhtıların büyümesini durdurmaya yardımcı olur.

Antikoagulan olan bu ilaç pıhtılaşmayı önler, kanı pıhtılaştıran K vitaminin oluşumunu da engeller. Antikoagülan ilaçlar besinlerde bulunan başta K vitamini olmak üzere, C ve E vitaminleriyle etkileşirler.

E vitamini, Coumadin ile aynı şekilde, K vitaminine bağımlı koagülasyon (pıhtılaşma) faktörlerini bloke edebilir. Kan sulandırıcılar ile birlikte fazla miktarda E vitamini almak kanama riskini artırabilir.

Yüksek doz C vitamini çoklu advers etkiler ile ilişkilendirilmiştir. Bunlar arasında kan pıhtılaşmasıda yer almaktadır. C vitamininin warfarin gibi antikoagülanların kan inceltici etkileriyle etkileşime girdiği görülür. Kanama bozuklukları olan veya kanamayı etkileyen ilaç kullananların dikkatli olması gerekmektedir. C vitamininin oral antikolagülan kullanan hastalardaki güvenilir dozları henüz belirlenmediğinden günlük tavsiye edilen miktardan daha fazla alınmamalıdır. C vitamininin kaynakları: meyve ve sebzeler özellikle portakal ve narenciyelerdir.

coumadin diyeti nedir

Coumadin diyeti nedir?

Kanın pıhtılaşmasını önlemek amacıyla kan sulandırıcı ilaçlar kullanan hastaların oluşabilecek pıhtıları engellemek adına uyguladıkları beslenme programıdır. Diğer adı “K vitamininde Fakir Diyet” dir.

Coumadin, kan pıhtılaşmasında büyük rol oynayan K vitamininin oluşumunu engellediğinden bahsetmiştik. K vitamininden zengin olan bazı yeşil yapraklı sebzeler ve bazı bitkisel yağlar coumadinin etkisini azaltabilmektedir. Bu sebeple bireyin K vitamininden zengin besinleri ilacı kullanmadan önceki beslenme alışkanlıklarına paralel olacak şekilde diyetinden tamamen çıkartmadan, porsiyon kontrolüne dikkat ederek, K vitamininden zengin besinlerin tüketimini biraz sınırlaması yeterli olacaktır.

Diyetin K vitamini içeriği ilaç tedavisi süresince en fazla 300-350 μg olmalı, günler arasında büyük farklılıklar göstermemelidir. Günlük fark 250 μg’ı geçmemelidir. Diyette bu düzeyde farklılık yaratacak tek besin grubu yeşil yapraklı sebzelerdir.

Yetişkinler için günlük tavsiye edilen K vitamini gereksinimi 70-140 mikrogram’dır. Günlük K vitamini miktarı düşük ve sabit tutulursa coumadinin etkisi görülecektir.

Kısıtlanması gereken besinler:

  • Lahana, brüksel lahanası, kara lahana, brokoli, pazı (yaprak), ıspanak, semizotu, maydanoz, dereotu, roka, tere, kıvırcık, leblebi, nane, yeşil soğan, marulun yeşil kısımları, asma yaprağı, ve şalgam K vitamininden zengindir. Yeşil yapraklı sebzeler dışındaki sebzelerde herhangi bir kısıtlama yoktur.
  • Meyvelerden avokado ve kiraz tüketilmemelidir.
  • Soya yağı, soya eti, soya filizi, soya sütü K vitamininden zengindir, tüketilmemelidir.
  • Kan sulandırıcı olduğu düşünülen bazı bitki çayları etkileri tam bilinmediğinden tüketilmemelidir. Papatya çayı, yeşil çay, adaçayı vb. çayların tüketimine dikkat edilmelidir. Meyve çayları tercih edilebilir. Siyah çayda sınırlama yoktur.
  • Kolalı ve gazlı içecekler şeker içeriğinden ötürü hem kilo oranını artırır, hem de ilaç etkileşimini azaltabilir. Bu sebeple sınırlı miktarda tüketilmelidir. Kola sağlıklı beslenme düzeninde de kısıtlanması gereken besinler arasındadır. (Bknz: Kolanın İçeriği ve Zararları)

Kısıtlama olmayan besinler:

  •  Süt, kırmızı et, beyaz et, peynir, yumurta, kurubaklagil, greyfurt, mandalina, portakal, kavun, kayısı, şeftali, üzüm, erik, çilek, tahıllar (buğday, arpa, yulaf, kepek içeren ekmek, pilav, makarna vb.), patates, yer elması, kereviz gibi besinler K vitamininden fakirdir, serbestçe tüketilebilir.

diyetisyenden beslenme önerileri

Beslenme önerileri

  • Diyetin K vitamini içeriği ilaç tedavisi süresince günler arasında farklılık göstermemelidir. Her gün benzer seviyede K vitamini alınmalıdır.
  • İlaca başlamadan önce K vitamininden zengin olan besinleri nasıl tüketiyorsanız ilaç tedavisi boyunca da aynı oranda tüketin. Yukarıda belirtilen besinlerin alınması sağlıklı bir beslenme için gereklidir ancak bunları aynı gün içerisinde aşırı miktarda tüketmek veya diyetten tamamen çıkarmak gibi farklı davranışlarda bulunmayın.
  • Elma, armut, ayva, salatalık ve kabak kabuksuz olarak tercih edilmelidir. Meyvelerin kabuk kısımları ve sebzelerin dış yaprakları iç yapraklarına oranla 3-6 kat daha fazla K vitamini içermektedir.
  • Kurutma, pişirme ve derin dondurma gibi yöntemler besinlerin K vitamini içeriğini etkilemez.
  •  Kırmızı acı biber, papatya, melek otu, sarımsak, keten tohumu, zencefil, yeşil çay, atkestanesi, zerdeçal gibi bitkiler besin takviyesi amaçlı kullanılırsa Coumadin gibi kan sulandırıcı ilaçların etkisini artırıp kanamaya neden olabilir. Bu gibi besinlerin tüketimi konusunda dikkatli olunmalıdır.
  • Kan sulandırıcı ilaç kullanırken aşırı alkol tüketiminin tehlikeli olabileceği unutulmamalıdır. Alkol alımı günlük 300 cc şarap veya birayı geçmemelidir.(Bknz: Alkolün Zararları/ Alkol Tüketimine Bağlı Hastalıklar)
  • Bazı besinler K vitamininden fakir olmalarına rağmen yağ içerisinde paketlenmiş olduklarından dolayı K vitamini miktarları artar. Buna en güzel örnek ton balığıdır. Ton balığında K vitamini miktarı çok düşüktür ancak yağ içerisinde paketlenmiş ise yüksek oranda K vitamini içerebilir.
  • Coumadine kullanan hastalar greyfurt veya greyfurt suyu içmemelidir. Çünkü greyfurt coumadinin metabolize edilip atılımını yavaşlatır ve coumadine etkisini olumsuz bir şekilde arttırır.
  • Yoğurtta ve kefirde bulunan faydalı bakteriler (probiyotikler) barsaklarda K vitamini yapımını artırarak Coumadine ters etki gösterebilirler. Bu sebeple kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerin  bol yoğurt tüketmesi yada probiyotik destek kullanmaları sakıncalıdır.

 

Coumadin diyetinin kullanım alanları

 Kan pıhtılarının oluşumunu önleyen Coumadin gibi ilaçlar genel olarak pıhtılaşma riski yüksek olan;

  • Kalp kapakları değişmiş kişilerde
  • Bacaklarda, akciğerlerde veya kalp boşluklarında pıhtı oluşumu görüldüğünde,
  • Atriyal fibrilasyon adı verilen düzensiz ve hızlı kalp atışlarının görüldüğü kişilerde ve pıhtıya eğilimin olduğu kişilerde kullanılır.

Kan sulandırıcı ilaç kullanan her hasta ‘’Coumadin diyeti’’ konusunda bilinçlendirilip günlük yaşamında kolaylıkla uygulayabileceği bir yaşam tarzı haline getirebileceğini bilmelidir. Coumadin diyeti yapanlar yani oluşabilecek pıhtıları engellemek adına beslenme programı uygulayan hastaların daha sağlıklı bir hayat sürdürdükleri aşikârdır.

diyet düzeni nasıl olmalıdır

 Örnek coumadin diyeti

KAHVALTI:

1 adet haşlanmış yumurta

1 kibrit kutusu beyaz peynir

Domates, salatalık (kabuksuz)

Arzuya göre reçel/bal

2-3 dilim esmer ekmek

ÖĞLE:

1 kase çorba

3 köfte kadar et/tavuk/balık

Çoban salata (sebzeler kabuksuz)

1 dilim esmer ekmek

AKŞAM:

5-6 yemek kaşığı sebze yemeği (susuz – yasaklı sebzeler dışındakiler serbest: Enginar, mantar, biber karnabahar, havuç, bezelye, taze fasülye vb.)

6 yemek kaşığı bulgur pilavı

4 yemek kaşığı yoğurt

ARALARDA: Kabuksuz meyveler yenebilir.

diyetisyen yorum sonuç

Sonuç ve Diyetisyen Yorumu

Yiyeceklerinizle K vitamini alımınızın dengeli olması için; K vitaminini yüksek miktarda içeren yiyecekleri tüketmeniz yasak değildir ancak günlük miktarını azaltmak faydalı olacaktır. Önemli olan bu besinlerin tüketim miktarını hep aynı düzeyde tutmanızdır. Bu şekilde besinlerin Coumadin dozunu etkilemesini engelleyebilirsiniz.

Aldığınız K vitaminindeki büyük değişiklikler ilacın vücudunuza olan yararını olumsuz yönde etkileyebilir. K vitamini içeren yiyecekleri ne sıklıkla tükettiğinizi takip edin ve bu şekilde devam edin. Örneğin haftada 1 gün brokoli yeme alışkanlığınız hep var ise aynı şekilde devam edin; ama her gün brokoli tüketmeyin, o zaman ilacın etkinliği azalabilir.

Yemek düzeninizde büyük değişiklikler yapmadan önce hekiminize ve diyetisyeninize danışın. Diyetle aldığınız K vitamini miktarının dönemsel farklılıklar göstermesi ilacın etkisinde değişmelere yol açarak, dozun yeniden ayarlanmasını gerektirecektir.

Ve son olarak coumadin diyetini doktor ve diyetisyen önerisi olmadan kendi başınıza uygulamayın!

Coumadin Diyeti ve Kullanım Alanları konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Kilo Alma Nedenlerine Diyetisyen Bakışı başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz