d vitamini eksikliği belirletileri

D Vitamini Eksikliği Yorgunluk ve Halsizliğe Neden Olabilir!


D vitamini vücutta başta kas ve iskelet sistemi olmak üzere bağışıklık sistemi ve çeşitli sistemlerde güçlü etkileri olan son derece önemli bir vitamindir. Diğer vitaminlerin aksine, D vitamini hormon gibi çalışır. Önerilen günlük D vitamini miktarı genellikle 400 – 800 IU civarındadır. D vitamini eksikliği oldukça yaygın görülen bir durumdur. Dünya genelinde yaklaşık 1 milyar insanın D vitamini eksikliği çektiği tahmin edilmektedir.

D vitamini eksikliği daha çok koyu tenli kişilerde, yaşlılarda, aşırı kilolu ya da obez olanlarda, çok fazla balık ve süt tüketmeyen insanlarda ve güneş ışığını çok almayan kişilerde görülür. D vitamini eksikliğinin tedavisi bolca güneş ışığı alarak vücuttaki D vitamini moleküllerini aktif hale getirmek ve D vitamini içeren gıdalarla beslenmek şeklindedir. Çoğu insanda D vitamini eksikliği belirtileri fark edilmediği için bu sorunla yıllarca yaşayabilirler.

D Vitamini Eksikliği Belirtileri

Eksikliğin en sık görülen nedenlerine bakacak olursak:

Sık sık hasta olmak

D vitamininin en önemli rollerinden biri, bağışıklık sistemini güçlü tutmaktır, böylece hastalığa neden olan virüs ve bakterilerle savaşılabilir. D vitamini doğrudan enfeksiyona neden olan hücrelerle etkileşime girerek enfeksiyonun ilerlemesini önler. Eğer çok sık hastalanıyorsanız, özellikle soğuk algınlığı ya da grip gibi hastalıklara çok sık yakalanıyorsanız D vitamini seviyelerinizi kontrol ettirmenizde fayda vardır.

Yorgunluk

Yorgun hissetmenin birçok nedeni olabilir ve D vitamini eksikliği bunlardan birisidir. Düşük kan seviyeleri yaşam kalitesi üzerinde ciddi olumsuz etkilere sahiptir ve yorgunluğa neden olabilir. Yapılan çalışmalarda kronik gündüz yorgunluğu çeken insanlardaki D vitamini seviyelerinin normalin 3 kat altında olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, aşırı derecede düşük olmayan D Vitamini kan seviyeleri bile enerji seviyelerini olumsuz etkileyebilir.

Kemik ve sırt ağrısı

D vitamini eksikliği belirtileri arasında kemik ve sırt ağrıları da bulunmaktadır. D vitamini kemik sağlığını koruyan ve vücuttaki kalsiyum emilimini artıran bir vitamindir. Kemik ağrısı ve bel ağrısı, kandaki D vitamini seviyelerinin yetersiz olduğuna işaret edebilir. 9000 kişi üzerinde yapılan bir araştırmada D vitamini eksikliği olanların günlük aktiviteleri yaparken şiddetli bel ve sırt ağrıları çektiği gözlemlenmiştir.

depresyon ve şişmanlık

Depresyon

Depresif bir duygudurum da D vitamini eksikliği belirtilerinden biri olabilir. Özellikle kış aylarında görülen mevsimsel depresyon ile D vitamini eksikliği arasında bir bağlantı bulunmuştur. Hastalara yeterli oranda D vitamini takviyesi yapıldığında, moral düzeylerinin yükseldiği ve iyileştikleri görülmüştür.

Yara iyileşmelerinin gecikmesi

Yaraların geç iyieşmesi, D vitamini seviyelerinin çok düşük olduğuna işaret edebilir. D vitamini eksikliği yaşayan hastalara vitamin verildiğinde yara iyileşme sürecinin hızlandığı ve cilt yenilenmesi için gerekli bileşiklerin üretimini arttığı görülmüştür. Özellikle diyabetli kişilerde gelişen ayak sorunlarında vücutta yeterli miktarda D vitamini olmaması önemli bir etkendir.  Ciddi D vitamini eksikliği olanların, iyileşmeyi tehlikeye atabilecek yüksek inflamatuar belirteç seviyelerine sahip olma olasılıklarının daha yüksek olduğu görülmüştür.

osteoporoz riskleri nelerdir

Kemik erimesi

Kemik sağlığını korumak d vitaminin görevleri arasındadır. Kemik erimesi tanısı konan birçok yaşlı insanın daha fazla kalsiyum alması gerekir. Kemik erimesi, kemiklerin kalsiyum ve diğer mineralleri kaybettiğin bir göstergesidir. Bu durum özellikle yaşlı kadınlarda kemiklerin kırılma riskini artırır. Bununla birlikte, D vitamini eksikliği olan kadınlara vitamin takviyesi verilse bile kemiklerindeki mineral düzeylerinde bir artış olmadığı ve herhangi bir iyileşme olmadığı gözlemlenmiştir. D vitamini seviyeleri artırılarak kemik kütlesi korunabilir ve kemiklerin kırılma riski azaltılabilir.

Saç kaybı

Saç dökülmesinin genellikle stres nedeniyle olduğu öne sürülür, fakat ciddi boyuttaki saç dökülmeleri bir hastalığın ya da besin eksikliğinin belirtisi olabilir. Kadınlarda saç dökülmesi düşük D vitamini düzeyleri ile ilişkilendirilmiştir. Alopesi areata, baş ve vücudun diğer kısımlarında ciddi saç ve kıl dökülmesiyle karakterize edilen otoimmün bir hastalıktır.

Kas ağrısı

Kas ağrısının nedenlerini saptamak genellikle zordur. D vitamini reseptörü, ağrıyı hisseden nosiseptörler olarak adlandırılan sinir hücrelerinde bulunur. Sıçanlarda yapılan bir çalışmada, kaslardaki nosiseptörlerin uyarılmasından kaynaklanan bir eksikliğin ağrıya ve duyarlılığa yol açtığı görülmüştür. D vitamini seviyelerinin normal düzeylere gelmesiyle birlikte ağrıların azaldığı fark edilmiştir.

D vitamini eksikliği olan çocuklarda yapılan çalışmalarda vitaminin tek dozunun ağrı şiddetini ortalama %57 oranında azalttığı bulunmuştur. D vitamini ve ağrı algılayıcı sinir hücreleri arasındaki etkileşime bağlı olarak D vitamini eksikliği kronik ağrılara yol açabilir.

tedavi yöntemleri nelerdir

D Vitamini Eksikliğinin Tedavisi

D vitamini eksikliğini tedavi etmek için eksikliğin ciddiyetine ve bireysel tıbbi koşullara bakmak gereklidir. Örneğin vücudundaki kan seviyelerin normalin altında olan biri, kış ayları tedavi olmak yerine yaz ayları tedavi olursa, D vitamini molekülleri daha çok aktifleşeceğinden iyileşme süreci daha hızlı olacaktır.

D vitamini içeren gıdalar tüketmek

D vitamini eksikliğinin tedavisi D vitamini içeren besinleri tüketmekle de mümkündür. Besinleri alırken onların nasıl tüketildiği de önemlidir. Örneğin D vitamini takviyeleri, orta yağlı bir yemekle alınmalıdır. Çalışmalar, orta yağlı bir yemekle birlikte aç karnına alınan D vitamini takviyesinin vücuttaki D vitamini oranlarını yüzde 32 artırdığını göstermiştir. Bu şekilde beslenildiğinde kan düzeyleri 3 ay içinde ortalama yüzde 56,7 oranında artmaktadır.

Bknz: D Vitaminin Kaynakları

D vitamini takviyeleri almak

Günlük, haftalık veya aylık olarak alınabilecek takviyeler vardır. Hangi vitamin takviyesinin alınacağı son iki ila üç aylık testlere bakılarak karar verilebilir. Her hastanın alması gereken D vitamini miktarı farklıdır. Alınması gereken D vitamini seviyeleri yaşa, vücut ağırlığına ve var olan hastalıklara göre değişmektedir. Bunun için gereken seviyelere göre yeterli miktarda D vitamini alımı gereklidir.

51 yaşından küçük insanlar için günlük alınması gereken D vitamini takviyesi 200 IU‘dur. 51 ila 70 yaş arası yetişkinler için 400 IU ve 70 yaşından büyük yetişkinler için 600 IU’dur. Ancak yapılan son araştırmalarda, çocuklar ve yetişkinler için önerilen D vitamini takviyelerinin, kalsiyum emilimini ve paratiroid hormonu baskılanmasını korumak için çok düşük olabileceğini göstermiştir.

Güneş ışığından faydalanmak

Güneş ışığı almayan kişilerde, D vitamini eksikliğinin tedavisi optimal kemik sağlığının korunması son derece önemlidir. Her gün 15 dakika boyunca yüz, kol, bacak ve sırt bölgesinin güneşlenmesi, D vitamini emilimini artırmak için yeterlidir. Daha yaşlı hastaların, ten rengi daha koyu olanların ve Kuzey iklimlerinde yaşayanların daha fazla güneşe maruz kalması gerekebilir. Güneş kremi kullanımı ve bir pencerenin arkasında durmak, D vitamininin ciltte üretilmesini önler. Ancak çok fazla güneş ışığı almak cilt kanseri riskini artırabilir ve cildin yaşlanma sürecini hızlandırabilir.

Yararlanılan Bazı Kaynaklar:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17326003

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4143492/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21310306

https://www.healthline.com/nutrition/vitamin-d-deficiency-symptoms#section9

https://www.medicinenet.com/vitamin_d_deficiency/article.htm#is_it_possible_to_prevent_vitamin_d_deficiency

https://emedicine.medscape.com/article/128762-treatment

https://www.aafp.org/afp/2009/1015/p841.html

Bu konuda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş D Vitamini Nerelerde Bulunur: Kaynakları ve Takviyeleri başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

Yorum Yok

Bir cevap yazın