diyabetik ayak beslenme tedavisi

Diyabetik Ayak Tedavisinde Beslenmenin Önemi


Diyabetli hastalarda zayıflayan dolaşım sistemi nedeniyle ayaklarda bir takım sorunlar oluşabilir. Bu sorunların giderek büyümesi ve kangren halini alması diyabetik ayak olarak tanımlanır. Diyabetik ayak ülseri olarak da bilinen bu yaraların iyileşmesi oldukça zordur ve düzenli bakım gerektirir. Şeker hastalarının %15’ini etkileyen bu durumda çoğu zaman amputasyon gerektirir. İleri boyuta gelmemiş yaralarda ise diyabetik ayakta beslenme ve bakım talimatlarına dikkat edilerek bu yaraların gelişimi önlenebilir.

Diyabet eğitmenleri günlük ayak bakımı konusunda şeker hastalarıyla rutin olarak konuşurlar, ancak bu bireylerdeki yaraların önlenmesinde ve tedavi edilmesinde beslenme uzmanlarının yani diyetisyenlerin oynadığı rol çok daha farklıdır.

Yapılan çalışmalara göre  nüfusun ortalama%8’ini etkileyen diyabetik ayak, son yıllarda %13,5’a kadar artmıştır. Şeker hastalığı yani diyabette beslenmeye dikkat edilerek, retinopati, nefropati, iskemik kalp hastalığı, diyabetik ayak rahatsızlığı, serebrovasküler hastalık ve periferik arter hastalığı gibi komplikasyon risklerinin en aza indirdiği görülmüştür. Diyabetli kişilerin yaklaşık % 60 ila % 70’inde, his kaybına neden olan bir tür sinir sistemi hasarı vardır ve sağlıklı bir beslenme planı uygulanmadığı sürece bu yaraların seyri kritik boyutlara gelmektedir.

diyabetik ayak yarası resmi

Şeker Hastalarında Diyabetik Ayak ve Beslenme İlişkisi

Dünyadaki en kronik yaralardan biri olarak kabul edilen diyabetik ayakta, şeker hastalarının dolaşım ve sinir sistemleri bozulduğu için yaralar geç fark edilir. Diyabetli insanlar için olayın en acı verici yanı, kronikleşen yaraların organ kaybına, hatta ölüme sebep olabilmesidir.

Diyabetik ayakta beslenme ve yara bakımı konusunda, National Pressure Ulcer Advisory Panel’in yaptığı açıklamaya göre; kalori, protein, vitamin, mineral alımı, sıvı tüketimi ve böbrek fonksiyonları değerlendirilerek kronik yaralar iyileştirilebilir.

Diyetin yara iyileşmesi üzerindeki etkisi karmaşıktır, çok faktörlüdür ve iyileşmenin tüm aşamalarını etkiler. Hiperglisemi, proteinlerin enzimatik olmayan glikolizasyon yoluyla doku hasarına neden olur. Diyabetik yaralarda insülin eksikliği, insülin direnci, artmış protein yıkımı ve azalmış kollajen oluşumu gibi durumlar yara iyileşmesini geciktirir

Karbohidrat, yara iyileşmesi de dahil olmak üzere, hücreler için birincil enerji kaynağıdır. Fakat hiperglisemiye bağlı olarak karbonhidrat kullanımı zayıfladığı için daha fazla proteoliz, glikojenoliz ve lipoliz salgılanır, bu da yaraların iyileşmesini olumsuz etkiler.

Hiperglisemi aynı zamanda doku oksijenasyonunu azaltarak yara iyileşmesini olumsuz yönde etkileyen su ve elektrolit kaybına yol açar. Şekerin çok fazla yükselmesi, stresin artmasına, doku hasarının meydana gelmesine ve hücre ölümüne yol açan serbest radikallerin üretimlerinin artmasına neden olur. Kontrolsüz diyabetin yara bakımı üzerindeki negatif etkilerini azaltmak için, beslenme son derece önemlidir.

diyetisyenden beslenme önerileri

Diyabetik Ayak ve Beslenme Tedavisi

Diyabetik ayak tedavisi için kan şekeri ve hemoglobin A1c seviyelerinin kontrol altında tutulması gerekir. Hemoglobin A1c’yi aşağıya çekmek veya % 7’nin altına düşürmek, tip 1 ve tip 2 diyabetlerin mikrovasküler ve nöropatik komplikasyonlarını azaltmaktadır. Aynı şekilde yara iyileşmesini hızlandırmak için HBA1c’nin % 7’nin altına indirilmesi oldukça önemlidir. Bu ise bir ilaç tedavisinin yanında uygulanacak optimal bir beslenme planı ile mümkündür.

Diyabetik ayakta beslenme tedavisi aşağıdaki gibi yürütülmelidir;

Kalori alımı: Yeterli kalori alımı yara iyileşmesi için beslenme bakımının en önemli bileşenidir. Optimum kalori alımı olmadan, yara iyileşmesini desteklemek mümkün değildir. 30 ila 35 kcal / kg vücut ağırlığı, yara iyileşmesini hızlandırmaya yardımcı olabilir. Ancak alacağınız kalori miktarını siz değil bir diyetisyen belirlemelidir.

Azot dengesi: Pozitif bir azot dengesi elde etmek için 1.25 ila 1.5 g protein / kg vücut ağırlığı uygundur. Protein alımını düzgün bir şekilde ayarlayabilmek için böbrek fonksiyonunun düzenli olarak değerlendirilmesi gerekir. Size uygun olarak yağılan diyet listesinde alacağınız protein miktarı

Yeterli sıvı alımı: Susuz kalmayı önlemek için 30 ml sıvı / kg vücut ağırlığı ilkesine uyulmalıdır. Yüksek ateş, kusma, aşırı terleme, ishal veya geçmeyen yaralar susuz kalmaya neden olabilir. Günlük su tüketimi ortalama 2,5-3L arasında olmalıdır. Ayrıca Bknz: Suyun Görevleri: Günlük Su İhtiyacı ve Az Tüketimi

Vitamin ve mineral desteği: Vitamin ve mineral bakımından zengin gıdalarla beslenmek diyabetli hastalarda vücudun genel sağlığı için de son derece önemlidir. Meyve ve sebzelerden zengin bir beslenme planında vitamin ve mineral ihtiyacınız karşılanacaktır. Uzmanlar bu dönemde diyabetik ayak yarasının iyileşmesi için DOKTOR KONTROLÜNDE C vitamini ve çinko sülfat alınmasını öneriyor. Ancak bu takviye sadece gerekli durumlarda ve doktorunuzun önerisi ile yapılmalıdır

Karbonhidrat Alımı: Kan şekerinin sürekli yüksek olması ayaktaki sinirlere zarar verir. Kan şekerindeki yüksekliğin temel sebebi ise karbonhidratın çeşidinin ve miktarının yanlış olmasıdır. Sağlık bir diyet planında %50-60 oranında karbonhidrat bulunur. Ancak bu karbonhidratların basit formları yerine kompleks formlarının tüketilmesi gerekmektedir. Glisemik indeksi düşük olan posalı, tam tahıllı karbonhidrat kaynakları kan şekerinini dengeler ve diyabetik ayak riskini en aza indirir. Mevcut yaraların ise iyileşme hızını arttırır.

Bu konuda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Grip Hastalığında Beslenme Desteği başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

Yorum Yok

Bir cevap yazın