Göz Sağlığı ve Beslenme İlişkisi

Beş duyu organımızdan biri olan göz, görme olayını gerçekleştiren organımızdır ve önemi herkes tarafından bilinmektedir. Hatta bizim için o kadar önemlidir ki deyimlere bile konuk olmuştur, örneğin çok sevdiğimiz değer verdiğimiz bir durumla karşılaşınca ‘gözü gibi sevmek’ deyimini kullanırız. Ayrıca gözümüz adeta dış dünyaya açılan bir pencere gibi bize her şeyi aktarır. Görme yeteneği ile renk, ışık, hareket, uzaklık-yakınlık kavramları bizim için anlam kazanır. Hayatımızın merkezinde olan gözlerimizin sağlığını bu yazımızda inceleyeceğiz. Göz sağlığı  ve beslenme ilişkisi  üzerine konuşacağız.

Göz Sağlığı ve Beslenme İlişkisi Nedir?

Sağlıklı gözler için öncelikle her zaman her konuda önerdiğimiz gibi sağlıklı bir vücuda, dengeli ve yeterli beslenmeye ihtiyacımız vardır. Gözlerimiz gördüğümüz görüntüyü alır ve beyine gönderir. Bu iletim sırasında birçok sinir ve bağ dokusu görev almaktadır. Ayrıca gözümüzde oluşan bazı sorunlar vücuttaki önemli hastalıkların belirtisi de olabilir. Bu yüzden dengeli ve yeterli beslenme, gözde birçok hastalığı önleyebildiği gibi oluşan hastalıklarda da tedavi edici veya durdurucu etki gösterebilir.

Göz sağlığımızı olumsuz etkileyen hastalıklar arasında ise kronik diyabet ve tansiyon en başta gelmektedir. Özellikle diyabet, gözde katarakt, en önemlisi de diyabetik retina hastalığına neden olabilir. Diyabetlerde görme kaybı gelişme ihtimali hasta olmayan kişilere göre 25 kat daha fazladır. Diyabette beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi, diyetisyen ve hekim eşliğinde sıkı bir takip gerekmektedir.

Vitamin ve mineraller vücuda enerji sağlamamasına rağmen birçok vücut mekanizmasında önemli roller oynamaktadır. Eksikliğinde veya fazlalığında bazı komplikasyonlar gözlenebilmektedir. Göz sağlımız için de vitaminler ve mineraller yeterli miktarda alınmalıdır.

göze iyi gelen vitamin mineral ve besinler

Göz Sağlığı ve Vitamin İlişkisi

Göz sağlığı ve beslenme arasında kuvvetli bir ilişki olduğundan bahsettik. Peki besin ögeleri içerisinde hangi vitaminler göz sağlığı üzerine etki ediyor?

A Vitamini

Küçükken annelerimiz bize ‘Havuç ye, gözlerin daha iyi görsün.’ derdi. Gerçekten de havuç da bol miktarda A vitamini bulunmaktadır ki A vitamini gözlerimizin karanlıkta daha iyi görmesine ve alacakaranlık dediğimiz zamanlara gözümüzün daha kolay uyum sağlamasına yardımcı olmaktadır.

Gözün ışığa duyarlı retina tabakasında alacakaranlıkta görmemizi sağlayan rodopsin pigmenti vardır. Göze gelen ışığın ardından sinirler aracılığıyla beyne iletilen sinirlerle görme olayı geçekleşir. A vitamini yetersizliğinde ise rodopsinin tepkimesi gecikeceğinden ‘gece körlüğü’ oluşacaktır.

A vitamini ayrıca antioksidanttır ve yeterli alımıyla katarakt riski de azalmaktadır. (Ayrıca Bknz:Antioksidan Vitaminler ve Kaynakları)

A vitamini yağda eriyen vitaminlerdendir, ince bağırsaklardan emilebilmesi için safraya ve yağa ihtiyaç vardır. Yağın emilemediği metabolik hastalıklar, safra kesesi hastalıkları durumunda emilmesi güçleşebilir. Bu gibi durumlarda takviye alınabilir.

En iyi A vitamini kaynakları havuç, ıspanak, lahana, portakal ve sarı renkli meyvelerdir; hayvansal kaynaklarına bakacak olursak da karaciğer, balık yağı ve yumurta sayılabilir.

 

Lutein ve Zeaksantin

Lutein ve zeaksantin retina ve ışığa bağlı oksidasyonu azaltır. Karotenoidler olarak adlandırılan antioksidan besinler ise sarı nokta hastalığının gelişmesini engeller ve hastalığın tedavisinde kullanılır.

Lutein ve zeaksantin özellikle yeşil yapraklı sebzelerde (en çok ıspanak, lahana ve kara lahanada vardır) ve yumurta gibi besinlerde bulunan önemli maddelerden ikisidir. Birçok çalışmada lutein ve zeaksantinin sarı nokta hastalığı ve katarakt gibi kronik göz hastalıklarının riskini azalttığı gösterilmiştir.

 

C Vitamini

C vitamini de A ve E vitamini gibi vücudumuzu zararlı maddelere karşı korurlar, antioksidanttırlar. C vitamini suda eriyen vitaminlerdendir, böylelikle vücut sıvılarında serbest radikallere karşı savaşır. Yağda eriyen vitaminler gibi (A, D, E ve K vitaminleri) vücutta depolanamadıkları için her gün yeterli miktarda C vitamini alınmalıdır. Ayrıca diyabet hastalarında görülen şekerin neden olduğu sinir sistemi ve damar hasarlarını önleyen C vitamini diyabetik retinopatiye karşı da koruma sağlar.

Yeşil yapraklı sebzeler, turunçgiller, kuşburnu, çilek, domates kaynakları arasında sayılır.

 

E Vitamini

Yağda eriyen ve güçlü bir antioksidan olan E vitamini, kalp, damar, beyin ve sinir fonksiyonlarını düzenlemenin yanı sıra kronik göz hastalıklarından korunmak için etkileri vardır. Retina dejenerasyonunu önleme üzerine etkileri vardır. Zeytinyağı, ayçiçekyağı, ceviz, badem, tereyağı, kırmızı et, brokoli, ıspanak gibi yeşil yapraklı bitkiler ile kivi, mango ve muz E vitamini için yeterli kaynaklardır. Göz ve beslenme ilişkisinde E vitaminin de önemli bir yeri vardır.

 

B2 Vitamini (Riboflavin)

Riboflavin, suda eriyen B kompleks vitaminlerden biridir. Işığa çok hassastır bir vitamin olan riboflavin gözün ve retinanın sağlığı için çok önemli bir yere sahiptir. Göz yorgunluğunu ve katarakt oluşumunu önlemede etkileri vardır. B2 vitamini eksikliği gözlerde yanma, kaşıntı, ışığa karşı hassasiyet ve kornea hastalıkları gibi gözle ilgili şikayetlere neden olabilir.

Et, yoğurt, peynir, yumurta, susam gibi besinlerinde E vitamini bulunur.

 

B6 Vitamini (Pridoksin)

Sinirlerin birbiriyle olan iletişimi sağlayan hücrelerin (nörotransmitterlerin) üretilmesinde kullanıldığı için sinir sistemi fonksiyonlarının çalışmasında önemli bir yere sahipti. Bu yüzden gözlerde bulunan sinir sistemi üzerinde etkilidir. Balık, sarımsak, ayçiçeği, susam, fındıkta bulunur.

göz sağlığı beslenme diyet

Göz ve Minerallerin İlişkisi

Göz ve beslenme ilişkisinde bir çok mineral de aktif görev almaktadır. Özellikle çinko ve magnezyum göz sağlığının korunması ve iyileştirilmesinde önemli bir yere sahiptir.

Çinko:

Çinko temel bir mineraldir ve  bir çok enzimin kofaktörüdür (yardımcı mineral) olarak adlandırılır. Çinko, retinaya koruyucu pigment üretmek için karaciğerden A vitamini taşıyarak önemli bir rol oynar. Çinko karanlığa adaptasyonda, kemik metobalizmasında, oksijen transportunda ve serbest radikal hasarına karşı korumada görevleri vardır. Baklagiller, et ve yumurta çinko içerir ve bizim göz retinamız için koruyucudur.E vitamini, çinko, niasin içeren besinler gözün sadece bir bölümü değil tümü için yararlıdır.

(Ayrıca Bknz: Çinko Minerali)

Magnezyum

Magnezyumun kan şekerini ayarlamada vücutta önemli rolleri vardır. Magnezyum yetersizliğinde ise şeker hastalarında sık görülen gözün retina bölgesindeki damarlanmada güçlük görülür. Magnezyum yeşil yapraklı sebzelerden ıspanak, roka, maydanoz, marul; ceviz, fındık, çekirdek, badem gibi kuruyemişlerde, kuru baklagillerde bulunmaktadır.

 

Göz sağlığını korumak için beslenme önerileri /

  • Her konuda sağlığımızı korumak ve hastalıklara karşı en önemli ve ilk olacak şey düzenli, yeterli ve dengeli beslenmektir. Bu sayede vücut için gerekli olacak vitamin ve mineraller yeteri miktarda alınmış olacaktır.
  • A, C ve E vitaminleri antioksidan özellik gösterdikleri için göz ve beslenme ilişkisinde önemli bir yere sahiptir. Gece körlüğü, katarakt ve retinanın korunması için alınmalıdır. Havuç, yeşil yapraklı sebzeler, kuruyemişlerde, turunçgillerde bol bulunmaktadır. Yeteri miktarda tüketilmelidir.
  • Minerallerden çinko ve magnezyum da önemli bir yere sahiptir. Yeterli ve dengeli beslenme ile bu ihtiyaç karşılanacaktır.
  • Vitamin ve mineral alımında multivitamin ve mineral tabletleri kullanımında dikkatli olunmalı ve bir hekime danışılmalıdır. İyi bir şey yaptığımızı düşünerek vücudumuza zarar verebiliriz.

 diyetisyen yorum sonuç

Sonuç / Diyetisyen Yorumu

Beslenmenin göz sağlığı üzerinde göz ardı edilmeyecek bir etkisi vardır. Göz kasları, sinirleri, damarları ve görme olayı kişinin beslenme durumundan etkilenmektedir. Kişi yeterli ve dengeli beslenmeyi öğrenmelidir. Sadece göz sağlığımız değil bu durumdan tüm vücudumuz etkilenecektir.

Kişinin gözünün karanlık ortama alışması özellikle de A vitaminini yeterli miktarda alması gerekmektedir. A vitamini yetersizliğinde çeşitli göz hastalıkları (keratomalasi, kseroz, Bitot Lekesi ve Kseroftalmi) görülebilir, riboflavin yetersizliği korneada damarlanma, gözlerde yanma ve kaşınmaya neden oluşturabilmektedir. Pridoksin ( B6 Vitamini )yetersizliğinde angular blefarit ve konjonktivit oluşur. Esansiyel olan amino asitler ve C vitamini göz lenslerinin sağlığını ve bütünlüğünü korurlar. n-3 yağ asitlerinden dokozahegzaenoik (DHA) asidin de retinada önemli miktarlarda bulunduğu tespit edilmiştir.

Yaşlılarda diyete antioksidan vitaminlerin (Vitamin E, C ve Beta Karoten) ilave edilmesi yaşlılığa bağlı katarakt riskini azalttığı bildirilmektedir. Görüldüğü üzere göz sağlığı ve beslenme arasında kuvvetli bir ilişki söz konusudur.

Göz Sağlığı ve Beslenme İlişkisi konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Menopozda Beslenme | Menopozda Kilo Vermek için Öneriler başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (2 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 4,50. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz