Hipotiroidi Beslenme ve Diyet Tedavisi


Troid bezi boynumuzun ön tarafında Adem elması denilen kıkırdağın alt tarafına yerleşmiş kelebek şeklinde bir iç salgı bezidir. Bu bez vücudun enerji metabolizmasıyla ilgili T3 (triodotironin) ve T4(tiroksin) diye adlandırılan iki hormon üretir. Troid bezinden salgılanan bu hormonların kandaki değerlerinin az yada çok olmasıyla alakalı bazı troid bezi hastalıkları meydana gelmektedir. Daha önceki yazımızda troid bezinin gereğinden fazla çalışmasına bağlı olarak ortaya çıkan hipertroididen bahsetmiştik. Bu yazımızda hipotroidiyi ve hipotiroidi hastalarının beslenmesini ele alacağız.

Hipotiroidi Nedir?

Tiroid bezinin az çalışmasina ve bu nedenle troid hormonlarının (T3 ve T4) kanda yeterli miktarda bulunmaması durumuna hipotiroidi denir. Troid yetmezliği nodüllerden sonra en sık görülen troid hastalığıdır. Kadınlarda erkeklere göre daha sık rastlanır. Kalıtsal faktörler ön plandadır. Hipotiroidi hastalarının en sık yakındığı şikayetlerden bir tanesi kilo verme güçlüğüdür. O sebeple hipotiroidi de beslenme ve diyet tedavisi oldukça önemlidir.

Hipotiroidi nedenleri?

İyot kaynakları kısıtlı ülkelerde hipotiroidinin en sık rastlanan nedeni iyot eksikliği iken, toplumsal iyot desteği çalışmalarının yürütüldüğü iyotu yeterli bölgelerde en sık hipotiroidi nedeni; otoimmun tiroid hastalığı ve ardından tiroidektomi(guatr ameliyatı) sonrası gelişen hormon yetmezliği olarak karşımıza çıkmaktadır.

Hipotroidinin sık rastlanan nedenlerinden biri de Haşimato hastalığıdır. Bu hastalıkta tiroid bezi, nedeni bilinmeyen bir şekilde küçülür ve hormon yapacak hücreler azalır; sonuçta tiroid hormonu az yapıldığından tiroid yetmezliği ortaya çıkar.

Hipotroidinin diğer nedenleri de genetik faktörler, mikroplar, yaslanma, iyot eksikliği veya fazlalığı  kullanılan bazı ilaçların yan etkisi nedeniyle oluşabilmektedir.

hipotiroidi belirtileri nelerdir

Belirtileri Nelerdir?

Hipotroidinin en belirgin bulguları metabolizma hızının yavaşlamasıyla da ortaya çıkan halsizlik, yorgunluk, üşüme, kabızlık, eklem ağrıları, deride kuruluk, saçlarda dökülme, yüz ve özellikle göz kapaklarında şişme, hareketlerde yavaşlama, adet düzensizliği, iştah azalmasına rağmen kilo alma problemleridir. Uyku apne sendromu, serum sodyum düzeylerinde ısrarlı düşüklük de hipotiroidinin bulgularında görülebilir.

Tedavisi

Hipotroidi tedavisi için ilk yapılması gereken şey doğru tanı konulmasıdır. Bunun için şayet hipotroidi belirtileriniz varsa  bir uzman kontrolünden geçilmesi şarttır. Endokrinoloji polikliniğinde hiporidi için gerekli tetkikler istenecektir. Serum tiroid uyarıcı hormon (TSH) ve tiroksin hormonu (T4) düzeylerinin ölçümü, hipotiroidi tanısında kullanılması gereken testlerdir. Kanda TSH düzeyinin yüksek ve T4 düzeyinin düşük olması hipotiroidiyi göstermektedir. Kan tahliliniz de TSH düzeyi sonucuna göre doktorunuz tanıyı koyduktan sonra gerekli ilaç tedavisini uygulayacak ve ilaç dozu ayarlanacaktır. İlaç tedavisi ile beraber sağlıklı beslenem ve diyet tedavisi ile hipotirodinin seyri olumlu yönde ilerleyecektir.

Peki hipotiroidi hastaları nasıl beslenmelidir? Hep beraber inceleyelim.

 

Hipotiroidi beslenme ve diyet tedavisi

Hipotroidi olan hastalar her şeyden önce sağlıklı ve dengeli bir diyet  tüketmelilerdir:

  • Troid hastalarında görülen ödemden dolayı troid hastalarında su tüketimi çok önemlidir. Günde yaklaşık 2,5-3 litre su tüketmelidirler.Ayrıca Bknz: Suyun Görevleri: Günlük Su İhtiyacı ve Az Tüketimi
  • Kafein içeren içecek ve yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Fazla tuz kullanımı ödem oluşumuna sebep olacağından dolayı tuz kullanımı sınırlandırılmalıdır. Tuzun zararlarına dair yazımıza ulaşmak için tıklayınız.
  • Tiroid hastalıklarında önemli olan tuzun içerdiği iyot miktarıdır. Hastalığın seyrine göre iyotlu yada iyotsuz tuz tercih edilebilir. Bu hastalarda tuz tüketimi ve kullanılacak tuzun türü açısından hekime ve diyetisyene danışılmalıdır.
  • Hipotroidi hastalarının çoğunda kansızlık görüldüğü için beslenmelerinde demir içeren gıdalar tüketmeye özen göstermelidirler. Derisiz tavuk, hindi, yağsız kırmızı et tüketimi sağlıklı beslenme çerçevesinde vücudun protein, demir ve diğer vitamin ihtiyacının karşılanması için önem taşımaktadır.
  • Yuumurta, kuru meyveler, yeşil yapraklı sebzeler, Kurubaklagiller günlük beslenmede mutlaka yer almalıdır.
  • Kabızlık problemi olan hipotroidi hastaları yüksek posalı beslenmeli ve bol su tüketmelidirler. Fakat çok fazla posa alımının da dışarıdan alınan tiroid hormonlarının emilimini engelleyeceği unutulmamalıdır.O yüzden lif tüketimi de dengeli olmalıdır.
  • Ekmek olarak tam buğday ekmeğinin posa içeriği beyaz ekmeğe göre daha fazladır. Bu yüzden tahıl ürünlerinde tam buğday tercih edilmelidir. Kansızlığa sebep verebileceğinden dolayı kepekli ürünler fazla tercih edilememelidir.
  • Günlük diyetle alınan soya fasulyesi, brokoli, kabak, turp, Brüksel lahanasi ve kara lahana tiroid bezi yetmezliği yapmaz. Yalnızca soya  tiroid hormon ilaçlarının emilimini bozduğundan  tiroid ilacının alındığı öğün yenmemelidir.

diyetisyenden beslenme önerileri

Örnek Hipotiroidi Diyeti

Sabah: peynir yumurta domates salatalık ve bol yeşillikten oluşan dengeli bir kahvaltı tabağı yanında 1-2 dilim tam tahıllı ekmek

Öğlen: 1 porsiyon mevsimine uygun sebze yemeği ,4 yemek kaşığı ev yoğurdu, 1 dilim tam tahıllı ekmek

Akşam: Izgara yada haşlama tavuk/köfte/balık/ bol salata/ 1 dilim tam tahıllı ekmek veya 2-3 yemek kaşığı pilav

Ara öğünler: 1 porsiyon mevsimine uygun meyve veya 6-8 adet çiğ fındık, badem gibi kuruyemişler ya da  1/2 su bardağı süt/yoğurt/kefir.

 

Sonuç ve Öneriler

Her şeyden önemlisi kan bulgularınıza , yaşam tarzınıza , kullandığınız ilaçlara uygun yeterli ve dengeli bir beslenme programı uygulamalısınız. Tanı ve tedavi için doktorunuza başvurmalı, beslenme tedavisi için diyetisyeninizin size uygun gördüğü programı uygulamalısınız.

 

Hipotiroidi Beslenme ve Diyet Tedavisi konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Gaz ve Şişkinlik Durumunda Beslenme başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.


1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 4,00. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz