İnsülin Direnci Diyeti Nasıl Olmalı

Metabolik sendrom tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalık riskini arttıran metabolik orijinli risk faktörleri olarak tanımlanır, kan şekeri yüksekliğiyle karakterize bir durumdur. Metabolik sendromun oluşmasına neden olan en büyük risk faktörleri ise obezite ve insülin direncidir. İnsülin direnci metabolik sendromun kritik bir özelliğidir. Bu yazımızda insülin direnci diyeti nasıl olmalı ve insülin diyetinde dikkat edilecek hususlar nelerdir sorularına cevap arayacağız.

İnsülin direnci nedir?

İnsülin direnci normal konsantrasyondaki insülinin normalden daha az biyolojik yanıt oluşturması ya da başka bir deyişle insülinin metabolik etkilerine karşı direnç oluşturma durumudur. İnsülinin metabolik etkileri: endojen glikozun baskılanması, kaslarda periferik glikoz tutulumunun ve glikoneogenezisin uyarılması ve de yağ dokusundaki lipolizisin baskılanmasıdır.

Normalde yemek yedikten sonra pankreas tarafından kana insülin salgılanır ve bu şekilde hücreler glikozu alır, enerjiye dönüştürür, oluşan bu enerji depolanır veya kullanılır. Eğer hücreler insüline yanıt vermiyorlarsa besinlerle alınan glikoz, enerji oluşturmak için hücre içine giremez ve kan şekeri yükselir. Hücreler insüline yanıt vermedikçe pankreastan daha fazla insülin salgılanır ve yükselen bu insülin seviyeleri nedeniyle insülin direnci olarak bilinen bu durum tip 2 diyabetin aşamalarından biri olarak sayılır. İnsülin direnci tip 2 diyabet ve obezitede sık görülmekle birlikte obez olmayan ve sağlıklı insanların %25inde saptanmıştır. Hastalığın tedavisinde en önemli adım şüphesiz ki insülin direnci diyeti tedavisi yöntemdir. Bir çok hastalıkta olduğu gibi bu hastalıkta da sağlıklı beslenme ve diyet tedavisi çok önemli bir yere sahiptir.

insülin direnci ingilizce

Neden olur?

İnsülin direnci sıklıkla genetik yatkınlık zemininde görülmekle beraber özellikle son zamanlarda artan hareketsiz yaşam tarzı, sağlıksız beslenme, rafine gıda tüketiminin artışı ve fastfood tarzı beslenmeye ilginin artmasıyla birlikte çevresel etkenlerin ağırlığını daha çok hissetmekteyiz.

Yapılan çalışmalarda insülin direncinin kolestrol yüksekliği, hipertansiyon ve koroner kalp hastalıkları ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Vücuttaki yağ dokusunun artışı insülin direncini arttıran, aynı zamanda insülin direnci arttıkça da yağ dokusunu arttıran kısır bir döngüdür.

Belirtileri:

>Kontrolsüz kilo artrışı

>Kilo vermede zorluk

>Sık tatlı yeme isteği,  sık acıkma

>Yorgunluk hissi

>Bel çevresinin giderek genişlemesi

İnsülin Direnci diyeti Nasıl olmalı

İnsülin direnci olan insanlar çabuk acıktıkları için sık, küçük öğünler ve glisemik indeksi düşük besinlerle beslenmeleri uygundur. 3 ana 3 ara öğünle besinlerin az az ve sık sık verilmesi sağlanabilir. Bu tip hastalar genellikle kilolu olduğu için günlük enerji alımı haftada 0.5-1 kg ağırlık kaybı sağlayacak şekilde azaltılmalıdır. Temel ilke kişiye harcadığından daha az enerji vermektir ve bu enerjinin bazal metabolizmanın altında olmamasına dikkat edilmelidir. Bu yüzden hastalar bir beslenme ve diyet uzmanı yardımıyla sağlıklı bir insülin direnci diyeti uygulamalıdırlar.

insülin direnci diyeti nde basit şeker içeren gıdalar, hazır meyve suları ve asitli içecekler, işlenmiş gıdalar, beyaz unla yapılan hamur işleri, beyaz pirinç, beyaz ekmek, patates, şerbetli tatlılar bulunmamalıdır. Katı yağlar ve trans yağlar diyetten çıkarılmalı bunun yerine zeytinyağı, fındık yağı, ayçiçek yağı kullanılmalıdır. Basit karbonhidratlar azaltılmalı onun yerine posa içeren sebze, meyve, kurubaklagil ve tam tahıllı ürünlerin kullanılması önerilir. Alkol tüketimi azaltılmalı ya da duruma göre diyetten tamamen çıkarılmalıdır. Ayrıca yiyecek ve içeceklerin porsiyonları da çok önemlidir. Eğer tüketeceğimiz besinlerin porsiyonlarını kontrol edebilirsek sevdiğimiz birçok besin dahil olmak üzere çeşitli besinleri tüketebiliriz.

Yapılan diyet hataları

insülin direnci diyetlerinde insanlar sadece kalori ve öğün sayısını azaltarak hatta bazen kahvaltı gibi en önemli öğünü atlayarak spor da yapmadan hızlı kilo verme yanılgısına kapılırlar ve sağlıksız bir diyet programına yönelebilirler. Bu durum kilo vermenin ötesinde sağlık problemlerini beraberinde getirir. Ancak sabırla uygulanan insülin direnci diyeti ile yapılan egzersiz programı gibi fiziksel aktivitelerle zamanla insülin direnci kırılır, kişi kilo vermeye başlar ve kan şekeri normal düzeylerde seyreder.

Unutulmalıdır ki diyet kısa süreli bir kilo verme programı değildir. Diyet bir yaşam tarzıdır ve insülin direnci gibi bir sağlık sorunumuz varsa diyet ve egzersizi yaşam tarzımız haline getirip ömür boyu uygulamalıyız.

insülin direnci diyet listesi örneği

İnsülin direnci diyeti örneği

Önemli Uyarı

Gerek insülin direnci diyetinde gerekse diğer hastalıkların diyetlerinde alınması gereken enerji ve besin ögeleri kişinin yaşı, cinsiyeti, ağırlığı ve fizyolojik durumuna göre değişkenlik göstermektedir. Bu sebeple diyet listeleri kişiye özel olmalıdır. Bu diyet listesi sadece bir örnek örnek teşkil etmektedir. Sizin için en uygun beslenme programına ulaşmak için en yakın diyetisyene başvurmanız gerekmektedir.

Kahvaltı:

1 çay bardağı yarım yağlı süt

1 adet haşlanmış yumurta veya 1 kibrit kutusu beyaz peynir

1 küçük boy domates ve 1 küçük boy salatalık söğüş(1 tatlı kaşığı zeytinyağı)

2 ince dilim tam tahıllı ekmek

Ara öğün: 

1 küçük boy elma

2 adet kepekli grissini

Öğle yemeği:

60 gram ızgara veya haşlama tavuk eti(derisiz)

4-6 yemek kaşığı sebze çorbası

1 ince dilim tam tahıllı ekmek veya 3 yemek kaşığı bulgur pilavı

1 su bardağı ayran

Ara öğün:     

2 adet ceviz içi

1 orta boy şeftali

Akşam yemeği:

1 kase mercimek çorbası

4-6 yemek taze fasülye(zeytinyağlı yada isteğe bağlı 30 gram kıymalı)

4 yemek kaşığı yoğurt(yağı azaltılmış)

1 ince dilim kepekli ekmek

Ara öğün:   

1 çay bardağı kefir veya süt

Sonuç: Her diyet listesi kişiye özgüdür. Eğer insülin direnci gibi bir sağlık problemiyle karşı karşıyaysanız yaşınıza, kilonuza, fiziksel aktivitenize ve genel sağlık durumunuza uygun bir beslenme programını diyetisyeninizle birlikte oluşturmalısınız. Porsiyon kavramını iyi kontrol edebilirseniz her çeşit besinden faydalanabilirsiniz. Hastalık boyunca insülin direnci diyeti en doğru şekilde uygulanmalı, sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanılmalı ve fiziksel aktivite düzeyi arttırılmalıdır.

 

İnsülin Direnci Diyeti Nasıl Olmalı konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Çocuklarda Tirozinemi Hastalığı ve Beslenme Tedavisi başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (7 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 4,71. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

3 Yorumlar

  1. Türkan
  2. Ebru
  3. Dilek

Bir yorum yaz