Junk Food: Nedir – Tüketimi ve Zararları


Obezite, kalp hastalıkları, hipertansiyon, diyabet gibi birçok hastalıkları son zamanlarda çok sık duyup görmekteyiz. Bu üzücü sağlık sorunlarının bizim başımıza da gelmeyeceği garantisi yok. Peki biz ne yapmalıyız, ne yapmamalıyız? Evet ilk adım düzenli ve yeterli beslenme ve bununla birlikte hareketli bir yaşam tarzı. Fakat son zamanlarda özellikle zaman yetersizliğinden şikayet eden insanların artması ile birlikte pratik ve kolay hazırlanan yiyeceklere yönelme ile birlikte hazır paketli ürünler alma ve dışarıda yemek yeme oranı da artmış bulunmaktadır. Bu da kişilerin ruh ve beden sağlığını etkilemekle birlikte düzenlerini de bozmktadır. Hiç mi yemeyelim dğil de nasıl şekilde ve ne kadar miktarda yemeliyiz kısmı daha önemli olmaktadır.  Bu yazımda junk food dediğimiz özellikle sağlık açısından zararlı besinlerin neler olduğunu ve sağlık üzerine etkilerini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Junk Food Nedir?

Junk food tam kelime çevirisiyle günlük hayatta da bolca duyduğumuz ‘abur cubur’ manasına gelmektedir, bir diğer manası ise ‘besin değeri az olan yiyecek’ demektir. Abur cubur terimi 60’larda ortaya çıkmasına rağmen özellikle son 10 yılda yapılan araştırmalar sonucunda obezite, kalp hastalıkları, tansiyon ve bazı kanserler ile doğrudan ilişkili bulunmuştur. Artan reklamlar, televizyon ve sosyal medyanın da etkisiyle artık büyük bir tehlike oluşturmaktadır. Junk food besinler konusunda özellikle aileler olmak üzere herkes bilinçlendirilmelidir.

Junk Food gıdalar hangileri?

Abur cubur dediğimiz zaman aklımıza sadece sağlığımızı tehdit eden yiyecekler gelmemelidir. Sağlıklı diyebileceğimiz abur cuburlar da vardır. Örnek verecek olursak ceviz, fındık, badem gibi yağlı tohumlar, leblebi, kuru üzüm gibi kuru yemişler ölçülü miktarda tüketildiğinde sağlıklı abur cuburları oluşturmaktadır.

junkfood zararları nelerdir

Zararlı aburcuburlara bakacak olursak örneğin kola içerdiği yüksek şeker miktarının yanı sıra katkı maddeleri, kafein, metal kutuların içinde bulunan diğer malzemeleri de içermektedir. (Bknz: Kolanın İçeriği ve Zararları) Böylelikle sağlığımız açısından daha da zararlı hale gelmektedir. Asitli içeçekler, tüm şekerli yiyecekler, şekerlemeler, hamurlu yiyecekler, fast-food adıyla adlandırığımız yiyecekler  tercih edilmemesi gereken abur cubur listesini oluşturmaktadırlar. En sık tüketilen fast-food tarzı yiyeceklerden bahsedecek olursak yağ içeriği özellikle de doymuş yağ ve trans yağ içeriği yüksek, vitamin ve minerallerden fakir, lif yönünden yetersiz koruyucu ve katkı maddeleri yüksek, tuz ve şeker oranı yüksek olan yiyeceklerdir. Evet fast-food yiyerek zamandan kazanabiliriz, peki sağlığımız?

Sağlıklı üzerine olumsuz etkileri / Zararları

Junk Foodların içerdiği yüksek şeker, katkı maddeleri, tuz ve koruyucu maddelerden bahsettik, peki bunlar ne ölçüde sağlığımızı etkilemektedir? Yapılan araştırmalara göre aburcuburların trans ve doymuş yağ içermesi sebebiyle kalp hastalıklarına, içerdiği yüksek tuz sebebiyle hipertansiyona,  daha çok kızartma şeklinde tüketilmesi sebebiyle hem kalp hastalıkların hem de kansere, sık sık ve bol miktarda tüketimiyle de obezite ve diyabet hastalığına sebep olduğu bulunmuştur.

İlginizi çekebilir: Fast Food Yiyecekler ve Zararları (Kilo Alımına Etkileri)

Bu konuda özellikle dikkat edilmesi gereken kesim çocuklardır. Çocukların 0-3 yaşlarında yağ hücreleri oluşmaktadır ve bu süreçte şişman olan çocukların gelecekte şişman olma riskinin daha fazla olduğu saptanmıştır. Aynı şekilde bu dönemde bağımlılık yapan şekerin de çocuklar da yeme isteğini artırdığı ve obeziteyi desteklediği saptanmıştır. Ayrıca sık sık abur cubur tüketen çocukların okul döneminde konsantrasyonların düşük olduğu, hiperaktivitenin gözlendiği, IQ seviyelerinin düşük olduğu gözlenmiştir. Ülkemizde yapılan bazı çalışmalara bakacak olursak; Muğla’da çocuklar üzerine yapılan çalışmada erkek çocuklarının %9,1’inin, kız çocuklarının ise %7,1’inin obez olduğu saptanmıştır. Çocuklarında sağlıklı beslenme önerileri için bu yazımızı okuayabilirsiniz.

junk food gıdalar nelerdir

Kilo alma üzerine etkileri

Günlük almamız gereken kalorinin üzerinde alınması sonucu kilo alımı gözlenmektedir. Özellikle kahvaltı yapmadan başlanan bir günde diğer öğünlerde daha çok yeme ve düzensiz beslenme sonucu kilo alımı oluşmaktadır. Hem dünyada hem de ülkemizde obezite oranı artmaktad ve neredeyse her 5 kişiden 1 kişi obezdir. Bu kadar riskli bir durum sağlıksız beslenme ve hareket azlığından kaynaklanmaktadır. (Bknz: Kilo alma nedenleri)

Fast-foodlar, yüksek oranda tuz içeren cips, asitli ve bol şekerli içeçekler iştahı kesmektedir. Bu durumdan özellikle muzdarip olan çocuklardır. ‘Çocuğum hiçbir şey yemiyor, hiç iştahı yok.’ çok sık duyduğumuz şikayetlerden ve ailelere çocuğun gün içerisinde ne yediğini sorduğumuzda karşılaştığımız cevaplar büyük hayal kırıklığına sebep olmaktadır. Neredeyse her gün paketli ürünler tüketip sonrasında sırf bir şeyler yesin diye çocuklarının  junk food yemelerine izin veren birçok aile mevcut. Ve sonrasında çok küçük yaşta gelen obezite ve karşılaşılan çeşitli sağlık sorunları. Muğla şehrinde çocukları üzerine yapılan bir araştırmada erkek çocukların %9,1’inin, kız çocuklarının ise %7,6’sının obez veya fazla kilolu olduğu bulunmuştur. Bunlar oldukça korkunç oranlardır. Peki durum buyken hiç tüketmeyelim mi?

Ne kadar Tüketilebilir

Çevrede bu kadar çok aburcuburun artması ile neredeyse tüketmesi imkansız hale gelse de bize mutluluk veren, zamandan kazandıran bu aburcuburların bağımlılık yapabileceği de unutulmamalıdır. Bu yüzden ne kadar tüketildiği çok önemlidir. Tercihimiz hiç tüketmemek olsa da olabildiğince az tüketilmelidir. Belki ayda bir, belki iki ayda bir. Bu tüketim durumu sizin junk foodları ne kadar sık tükettiğiniz bağlıdır. Kendiniz buna karar verip en güzel kuralları siz kendinize koymalısınız.

sağlıklı besin önerileri nelerdir

Alternarifleri ve Öneriler

  • Güne mutlaka kahvaltı ile başlanmalıdır. (Bknz: Kahvaltının Önemi ve Faydaları)
  • Öğün aralarında canınız atıştırmalıklar istediğinizde meyve, süt, yoğurt, kuruyemiş ve kurumeyvelerle bu istek giderilmelidir.
  • Mutlaka egzersiz yapılmalıdır.
  • Çocuklar günde en fazla 2 saat televizyon/bilgisayar başında durmalıdır.
  • Eğer çocuğunuzun abur cubur yeme alışkanlığı varsa bir anda çocuğunuzla zıtlaşıp yemesini yasaklamak şeklinde olmamalı, zamanla azaltarak ona sağlıklı atıştırmalıklar yemesi için alernatifler oluşturulmalıdır.
  • Çocuğumuz en değerli varlığımız ve geleceğimiz. Onların sağlığı bizim sağlığımız olmalıdır. Daha detaylı bilgi için :Çocuklarda Yetersiz ve Dengesiz Beslenme
  • İnternette veya kitaplardan kolaylıkla araştırıp bulabilceğiniz basit tarifler bulunmaktadır. Örneğin; çocuğunuz hamburger-cips-kola istediğinde ekmeği tam buğday olan, içerisinde köftenin ızgarada yağsız piştiği, içerisinde bol yeşillik olan, kolay yerine taze sıkılmış meyve suyu veya ayranı olan, patateslerin ise kızartma değil de fırında piştiği bir öğün oluşturabilir. Bu sağlıksız asla yiyemezsin diye gözünü korkutmak yerine alternatif yöntemler bulunabilir.
  • Çikolata krizlerinin geldiği zamanlarda hurma ve kakaodan kolayca yapılan çikolatanın daha sağlıklı olduğu ve krizini yatıştırmaya yeteceğini bilmelisiniz veya kuru meyvelerden tüketibilirsiniz.
  • Çocuğunuza kola içirmek yerine sodanın içine kendi elinizle hazırladığınız taze meyve sularını katarak verebilirsiniz. İlk başlarda çocuğunuz inat etse bile sonrasında alışacağına emin olabilirsiniz. Sabırlı ve güler yüzlü olmayı unutmayalım.

Artan sağlık sorunları ve obezite prevalanslarına bakarak atılacak en güzel adım sağlıklı beslenme ve hareketli bir hayattır. Zaman yetersizliği olması ya da aburcuburların mutluluk vermesi sağlığımızdan daha değerli değildir. Alternatif yollar arayarak çözümler üretilmelidir. Sağlık sizin ve en iyi siz bakabilirsiniz.

Junk Food: Nedir - Tüketimi ve Zararları konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Maden Suyu: Faydaları - Besin Değerleri - Kalorisi başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.


1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 4,00. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz