Pernisiyöz Anemi Nedir, Belirtileri ve Beslenme Tedavisi

Pernisiyöz anemi, belirtileri ve tedavisi yönünden demir eksikliği anemisine benzeyen ancak oluşum mekanizması ve sebepleri itibariyle demir eksikliği anemisinden ayrılan tedavisi kolay bir hastalıktır.

Pernisiyöz anemi nedir?

Pernisiyöz anemi, B12 vitamini eksikliği sonucu oluşan anemi çeşididir.  B12 vitamini kobalt içeren tek vitamin olduğundan diğer adı siyanokobalamindir.Bu vitamin DNA ve RNA sentezinde önemli bir rol oynar. Hücre metabolizması için B12 vitaminine ihtiyaç vardır.

Pernisiyöz aneminin tanısı serum vitamin B12 seviyelerinin ölçülmesi ile konulur. Ancak pernisiyöz anemi hastalarının %50’sinde B12 seviyeleri normal bulunmuştur, bu yüzden homosistein seviyesi ve artan metilmalonik asit (MMA) ölçümü tanı konulmasında daha önemli ve hassastır. Ülkemizde B12 vitamini eksikliği %3-40 arasındadır.

Vücutta B12 vitamininin kullanıldığı iki enzimatik reaksiyon vardır. Metilmalonil CoA’nın süksinil CoA’ya çevrilmesi ve homosisteinden metionin sentezlenmesidir. Bu nedenle eksiklik durumunda metilmalonil CoA ve homosistein seviyesi kanda artar.

pernisiyöz anemi normal hücre farkı

Pernisiyöz anemi nedenleri

Vitamin B12 eksikliğinin en sık görülen nedeni besin-vitamin B12 emilim bozukluğudur. Diğer nedenleri ise; diyette eksik B12 alımı ve genetik kobalamin metabolizması hastalıklarıdır.

Vitamin B12 eksikliğinin dört evresi vardır:

  1. Negatif vitamin B12dengesi,
  2. Vitamin B12 eksikliği,
  3. Vitamin B12 eksikliği eritropoezi,
  4. Vitamin B12 eksikliği anemisi

Risk Grupları

Hayvansal besinlerde B12 vitamininin bol bulunması nedeniyle, hayvansal besinleri tüketmeyen vejeteryan toplumlarda B12 vitamini eksikliğ i daha çok görülmektedir. Hayvansal besinlerden az tüketen annenin sütünde B12 vitaminin miktarı az olduğu için bu anneden doğan bebek risk altındadır.

Yaşlılıkta beslenme bozuklukları, fizyolojik değişiklikler, kronik hastalıklar ve fazla ilaç kullanımı gibi nedenlerden dolayı B12 vitamini eksikliği gözlenmektedir.

Pernisiyöz anemi belirtileri

Hastalığın tedavisi kolaydır. Ancak geç tanı konulan hastalarda sinir sisteminde kalıcı nörolojik bozukluklar ortaya çıkabilmektedir. Anne sütünde eksiklik olduğu durumlarda ilk 2 yaş grubunda nörolojik gelişimde gerilik ve anemi belirtileri görülür. Okul çağı çocuklarında eksikliğinde ise; algı kaybı, akademik başarının düşmesi, hafıza testlerinde olumsuzluklar, dikkat ve davranış bozukluklarına neden olur.

B12 sinir sisteminin yanında DNA sentezinde de rol alarak hücre bölünmesi ve gelişiminde etkilidir. Beyin ve sinir sisteminin gelişmesinde B12 vitamini önemlidir.

Vitamin B12 eksikliğinde nöropsikiyatrik hastalıklar ve hematolojik bozuklukların dışında nadiren hipotansiyon, kabızlık ve idrar kaçırma gibi otonomik sinir sistemi disfonksiyonuna bağlı bozukluklar görülebilir.

Pernisiyöz anemi tedavisi

Pernisyöz anemi tedavisi genellikle b12 vitamin desteği ve iğneleri ile yapılır. Hastalığın iyileşme oranı yüksek ve tedavisi kolaydır. Ayrıca çok kullanılmamakla beraber burun spreyi ve jeli ile de b12 desteği yapılabilmektedir.

pernisiyöz anemiye iyi gelen yiyecekler

Beslenme Tedavisi

Pernisyöz anemi beslenme tedavisinde temel amaç b12 vitamini eksikliğini gidermektir. Yetişkin bir bireyde vücudun günlük minimum B12 vitamini gereksinimi 2,5 μg’dır. Vitamin B12 mikroorganizmalar tarafından da sentezlenmektedir ve esas vitamin B12 kaynağı bakteriyel sentezdir. Özellikle hayvansal besinlerden böbrek, karaciğer ve kalp vitamin B12 yönünden çok zengindir; deniz ürünleri, diğer kaslar, peynir, yumurta ve süt daha az vitamin B12 içerir; sebzelerde ise B12 vitamini bulunmaz.

Vitamin B12’nin piyasada iki ticari formu vardır: siyanokobalamin kristalin ve hidroksikobalamin kristalin.

Normalde 2 mg kobalamin (B12 vitamini) karaciğerde, 2 mg kobalamin (B12 vitamini) ise vücudun diğer yerlerinde depolanır. Depoları tam olan bir bireyde B12 vitamini eksikliği geliştiğinde vücudun ihtiyacı olan B12 vitamin 3-6 yıl vücuttaki depolardan karşılanabilir.

Eksiklik için kullanılan oral ilaçlar henüz FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından düzenlenmemiştir. Pernisiyöz anemili hastalarda ağız yoluyla alınan B12 vitamininin etkisi çok azdır. Çünkü B12 vitaminin midedeki emilimi intrensek faktör denilen midede b12 emilimini arttıran yapı ile daha hızlı olmaktadır. Ancak bazı kişilerde genetik faktörlerden dolayı bu yapı üretilememektedir. Bu da B12 vitamini emilimini etkilemektedir. Bu durumda parenteral (damardan) B12 takviyesi verilmesi tedavi edicidir.

Pernisiyöz aneminin oluşum nedeni beslenmede eksiklikten kaynaklandığında en etkili tedavi diyetin düzenlenmesidir. Beslenmenin düzenlenmesi ile birlikte kan bulguları hızla düzelir. Ancak uzun süre tedavi edilmeyen olgularda psikiyatrik ve nörolojik bulgular kalıcı olabilir, bu nedenle tedaviye en kısa sürede etkin bir şekilde başlanmalıdır. Nörolojik değişikliklerin düzelmesi yavaş olup iyileşme süreci altı ayı geçebilir, iyileşmenin derecesi tedaviye başlamadan önce hastalığın şiddeti ve süresine göre değişebilir.

İlaç tedavisinin yanında anne sütü alanlarda annelere vitamin B12 verilmesi ve annenin diyetinin B12 vitamininden zengin olarak düzenlenmesi önemlidir ve anne- çocuk sağlığı için gereklidir.

Unutulmamalıdır ki B12 vitamini bitkisel besinlerde bulunmamaktadır. Her birey günlük B12 vitamini ihtiyacını karaciğer, böbrek, yürek gibi sakatatlar, kırmızı et, tavuk, yumurta ve balık gibi doğal kaynaklarından sağlayabilirler. Bu hastalıkta erken tanı çok önemlidir. Özellikle çocukluk döneminde anne-babanın dikkati sayesinde çocuklardaki nörolojik bozuklukların önüne geçilebilir.

Pernisiyöz Anemi Nedir, Belirtileri ve Beslenme Tedavisi konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Safra Kesesi Taşı Nedir Belirleri ve Beslenme Tedavisi başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (5 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 4,80. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz