Romatoid Artrit Nedir, Belirtileri, Tedavisi

Romatoid artrit, ülkemizde çok sık karşılaşılan bir hastalıktır. Eklemlerde ağrı ile varlığını hissettiren bu hastalık yaşam standartlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu yazımızda Romatoid artrit nedir, romatoid artritin belirtileri, tedavisi ve beslenme ile ilişkisi hakkında bilgiler vereceğiz.

Romatoid artrit nedir

Romatoid artrit (RA); sebebi belli olmayan, sistemik bulgular gösteren, özellikle de kronik olarak eklemleri tutan ve biçim bozukluğu ile seyreden bir hastalıktır. Eklem sinoviyasında(eklem hareketini kolaylaştıran madde) yangıya ve çoğalmaya neden olarak başlar. Hastalık zamanla sinoviyada iltihabi reaksiyon oluşturarak kıkırdak, kemik doku ve komşu diğer dokularda yıkıma ve sonuçta da eklemde biçim bozukluklarına yol açar.

Romatoid artritin Nedeni

Romatoid artrit in  kesin nedeni bilinmemektedir. Bugüne kadar sebepleri arasında rol oynadığı düşünülen belli başlı faktörler şunlardır: İnfeksiyonlar, genetik, immün sistem bozukluğu, travma, stres, cinsiyet, endokrin faktörler ve çevre faktörleri. İnfeksiyon değerlendirildiğinde; Romatoid artrili hastaların ne kanından ne de eklemlerinden üretilebilmiş olan bir mikroorganizma mevcut değildir. Ayrıca aktif hastalığı olanlardan alınan çeşitli vücut sıvıları veya dokuları ile hayvanlarda bir hastalık oluşturulamamıştır. Buna rağmen, hastalığın oluşmasında çeşitli mikroorganizmalar suçlanmaktadır.

Genetik faktörlere bakıldığında; daha önceki ailesel ve ikiz çalışmaları romatoid artrit’te genetik bir faktörün rol aldığını düşündürmüşse de bunun hangi yolla etkili olduğu ancak son yıllarda anlaşılabilmiştir. Tek yumurta ikizlerinde hastalığın ikinci ikizde çıkma şansının, çift yumurta ikizlerine göre 5 kat daha fazla oluşu genetik faktörün önemini gösterir. Bu sıklık hastalığın ağırlığı ile paralel olarak artmaktadır (%17-40). Tek yumurta ikizlerinde hastalığın iki ikizde de çıkma olasılığının %50’nin çok altında olması Romatoid artrit etyopatogenezinde genetik faktörler dışındaki faktörlerinde önemli rolü olduğunu göstermektedir.

romatoid artrit x ray görüntüsü

Romatoid artrit belirtileri

Romatoid artrit, tipik olarak orta yaşlı kadınlarda kesilmeksizin devam eden ve ilerleyici bir hastalık olarak ortaya çıkar. Halsizlik, yorgunluk ve eklemlerde kızarıklık, şişlik, ısı artışı ve sabah tutukluğu hastalığın en belirgin bulgularıdır. Hemen hemen değişmez bir kural olarak vücudun her iki tarafında simetrik olarak küçük ve büyük sinovial eklemleri etkilenir. Hem el parmak eklemleri, el bilek eklemleri ve ayak eklemleri gibi küçük eklemler hem de diz, omuz ve ayak bilek eklemleri gibi periferik büyük eklemlerin tutulumu tipiktir. Etkilenen eklemlerdeki kemikte deminerilizasyon ve sinovial inflamasyonla erozyonlar gelişir. Bu da eklemlerde şekil bozukluklarına neden olur.

Tüm bu eklem dışı bulguların yanı sıra, hastaların psikomatik sorunlarının da Romatoid artrili olgularda şiddetlendiği daha doğrusu arttığı ayrı bir gerçektir. Bize göre, bu tür psikolojik değişiklikler, romatoid artrit’in getirdiği sorunların ayrı ve önemli bir yönüdür.

Ayırıcı Tanısı

RA’in ayırıcı tanısında öncelikli olarak; bağ dokusu hastalıkları (özellikle SLE başta olmak üzere, Skleroderma, Polimiyozit, Vaskülitler, Miks Bağ Dokusu Hastalığı, Polimyalgia Rheumatica ), Seronegatif spondartritler (Ankilozan Spondilit, Reaktif Artrit-Reiter Sendromu, Psoriatik Artrit, Enteropatik Artritler), Poliartiküler gut akla gelmelidir.

romatoid artrit tedavi yöntemleri

Romatoid artrit tedavisi

Romatoid artrit, tedavisi büyük titizlik ve beceri isteyen hastalıklardan biridir. Hekim hastaya zarar vermeden (primum non nocere) yararlı olmaya çalışmalıdır. Henüz kesin bir tedavisi olmamakla beraber, asla, tedavisi olmayan bir hastalık olarak nitelendirilemez. Özellikle son 45 yıldır ilaç tedavisi, fizik tedavi ve rehabilitasyon ile ortopedik ve rekonstrüktif cerrahi alanlarındaki büyük aşamalar RA’in tedavisinde büyük başarılar sağlamıştır. Her hasta ayrı bir tedavi şeması içinde tedavi edilir. Her bakımdan birbirine çok benzeyen iki Romatoid artrili iki hastanın tedavileri sonuçta birbirine hiç benzemeyebilir. Hasta ve ailesinin hastalık ve tedavi açısından devamlı olarak eğitilmeleri ve aydınlatılmaları gerekir. Hekim hasta ve ailesine hem hastalığın ciddiyeti hakkında bilgi vermeli hem de iyi bir tedavi ile hastalığın çok daha iyi bir duruma dönüşebileceğini belirtmelidir. Hastaya gerek hekim, gerekse çevresi tarafından devamlı olarak moral verilmelidir.

RA’te yapılan tüm tedaviler aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

  1. Hasta ve ailesinin eğitimi
  2. İşbirliği (pozitif motivasyon)
  3. Psikolojik destek
  4. Diyet
  5. Destekleyici tedaviler
  6. İstirahat ve egzersiz
  7. Fizik tedavi ve rehabilitasyon
  8. İlaç tedavisi (a. Analjezikler
  9. NSAİİ’lar
  10. Kortikosteroidler ve ACTH
  11. Temel tedavi –Au, KL, HLK, DP vb.-
  12. Sitostatik ilaçlar
  13. İmmünomodülatör ilaçlar
  14. Diğer uzun etkili ilaçlar ve yöntemler
  15. Biyolojik ajanlar )
  16. Cerrahi yöntemler (ortopedik, rekonstrüktif, nöroşirurjik vb.)

romatoid artrit nasıl beslenmeli

Beslenme Tedavisi

RA’li hastalarda fiziksel aktivite azalmasına karşın iştahta çok fazla azalma olmaz. Bunun sonucu olarak vücutta yağ dokusu artar ve bir anlamda bu durum kas kaybını dengeleyerek vücut ağırlığını korur. Romatoid artritli hastaların 2/3’ünde “romatoid kaşektik obezite” söz konusudur. Uzun süreli kortikosteroid kullanımı özellikle bel çevresinde artan yağlanmaya yol açar. Yağ dokusunun artışı, fiziksel aktivite düzeyinin azalması, sistemik inflamasyon ve kortikosteroid kullanımı arterioskleroz riskini artırmaktadır. %5 kas kaybı; kas gücü kaybına, enerji metabolizmasında değişikliğe ve enfeksiyonlara yatkınlığa yol açarak hasta olma riskini artırır. Romatoid kaşeksi de hasta olma riski ve prematüre ölümün en önemli nedenidir.Romatoid artrilihastalarda osteoporoz riski de yüksektir.

  • İltihaptan dolayı metabolik hız yükseldiğinden enerji ve besin öğeleri gereksinmesi artmıştır. Sindirim organının mukozasındaki değişiklik sonucu emilim bozuklukları, gastrit ve ülser görülebilir. Tükrük azalması sonucu besin alımı azalabilir. Herşeyden önce hastanın beslenme durumu saptanmalı ona göre diyet önerilmelidir.
  • Romatoid artrit’li hastalarda vitamin B6 ve vitamin C’nin kan düzeyleri düşük bulunmuştur. Diyette protein miktarının artırılması vitamin B6 eksikliğini giderir. Diyette vitamin C’den zengin sebze ve meyvenin bulundurulmasına özen gösterilir.
  • Hastalarda osteoporozis ve osteomalasiaya sık görüldüğünden kalsiyum alımını artırmak için diyette süt ve süt ürünleri arttırılır.
  • Son zamanlarda balıkyağının romatoid artrit’in ilerlemesini yavaşlattığını gösteren yayınlar vardır.
  • Kanda ve eklemlerde bakır düzeyinin yükselmesi olumludur. Hastalarda serum çinko düzeyi düşük bulunsa da, çinko eklemenin yararı görülmemiştir. Aynı şekilde serum selenyum düzeyinin düşmesi hastalığın şiddetiyle ilişkili olmasına rağmen diyetle selenyum eklenmesinin iyileştirici etkisi görülmemiştir.
  • Bazı hastalarda su ve tuz tutulumu arttığından, diyette tuz sınırlandırılmalıdır.
  • Kortikosteroid tedaviye bağlı olarak diyette sodyum kısıtlanması, potasyum artırılması gerekir. Yemeklere tuz eklenmemeli, tuzsuz ekmek tüketilmelidir. Sebze ve meyvelerin diyette artırılması potasyum alımını yükseltir.
  • Bazı hastalarda bazı besinlere alerjik duyarlılık artmaktadır. Alerji durumunda diyette belirli düzenlemeler yapılmalıdır.

Sonuç

Diyet ile Romatoid artrit arasında direkt bir ilişki olmamakla beraber hastanın, uzun süre ilaç almasını gerektirecek bir hastalığın olması nedeni ile kaliteli, dengeli, şişmanlatmayacak, mideyi koruyucu, osteoporoz ve ateroskleroz ile mücadele eden bir diyet alması uygun olur. Romatoid artrili hastalar bir taraftan hastalıkları, diğer taraftan aldıkları ilaçlar nedeni ile zaman zaman destekleyici tedavi görmeleri gerekir. romatoid artrit te istirahat ve egzersiz, zaman, süre ve dozları karşılıklı bir biçimde iyice ayarlanması gereken tedavi yöntemleridir. Akut ve aktif dönemlerde hasta eklemlerinin istirahati ya da genel istirahat gerekir. Ancak uzun istirahat dönemlerinden kaçınılmalıdır. Her dönemde afiften yoğuna değişen, sistemli ve bilgili bir biçimde egzersiz tedavisi uygulanmalıdır. Egzersiz hastayı yormayacak şekilde, çoğunlukla aktif bazen de pasif olmak üzere günde birkaç kez yapılmalıdır.

Romatoid Artrit Nedir, Belirtileri, Tedavisi konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Pernisiyöz Anemi Nedir, Belirtileri ve Beslenme Tedavisi başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (4 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 4,25. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz