Ülser Nedir, Belirtileri, Beslenme Tedavisi

ülser ülkemizde görülme sıklığı fazla olan, çoğunlukla ilerleyen yaşlarda olmak üzere her yaşta görülebilecek, başta mide olmak üzere bir çok organda görülen ve yaşam kalitesini düşüren bir hastalıktır. Ülserli hastalar hastalıklarının nedenini ve beslenme tedavisini en iyi şekilde bilmeli ve yazımızda geçen önerileri yaşam tarzı haline getirmelidir.

Ülser nedir?

Ülser deri ve derinin altında bir dokuda zar kısmındaki hasar, mukozanın ve dokunun deformasyon, yafakendiliğinden iyileşmeyen yaralara verilen genel bir isimdir. Ancak ülser genelde mide de görüldüğünden halk arasında midede ki bulunana yaralar için genel kullanılmaktadır. Oysa ki ülser tüm doku ve mukozada görülebilir.

Peptik ülser nedir ?

Peptik ülser, mide ve duedonum(onikiparmak bağırsağın)da görülen, kötü huylu olmayan ülserlere yani yara, doku kaybı yada deformasyonlara verilen genel bir isimdir. Peptik ülser hastalığı her yaşta olabilirse de, en sık olarak genç ve orta yaşlılarda (20-45 yaş) görülür. Erkeklerde kadınlardan sıktır.

Gastrik ülser nedir ? (Mide ülseri)

Gastrik ülser diğer adıyla mide ülseri, midede görülen iyileşme eğiliminde olmayan, yara ve deformasyonları tanımlamaktadır. Daha çok yaşlılarda görülür ve kadınlarda erkeklerden daha sık oranda rastlanmaktadır.

ülser ve mide ağrısı, sancısı

Ülser belirtileri

Peptik ülserli hastaların %80-90’ında ağrı izlenir. Ağrı; yanma, kazınma şeklinde olup açlık ağrısına benzer. Hastaların yarısında ağrı yemek yemekle veya antiasit almakla hafifler veya geçer. Ağrı gün boyunca, özellikle hasta açken artar. Gece uykudan uyandıran ağrı türü bazı hastalarda görülebilir. Duodenal ülserli hastaların yaklaşık %70’inde dispeptik yakınmalarla izlenir. “Dispepsi” terimi karın ağrısına ve huzursuzluğa ek olarak, iştahsızlık, bulantı, kusma, şişkinlik, erken doyma gibi belirtileri içerir.Ülser tanısı, ülser yarasının radyolojik veya endoskopik incelemede görülmesiyle konur

gastrik ülser yarasi

Ülser nedenleri (ülser neden olur)

Mide, salgıladığı asit karakterde sıvı ile eti ve diğer besinleri parçaladığı halde kendi koruyucu mukozasının özelliklerinden dolayı kendisine zarar vermez. Ancak koruyucu faktörler yetersiz kaldığında ya da saldıran faktörlerin artmasıyla ülser oluşmaktadır. Özellikle bazı bakteriler (helicobacter pylori gibi), bazı ilaçlar (steroid olmayan iltihap karşıtı ilaçlar, asprin, antiromatiztizmal ve kortizon türü), aşırı alkol ve sigara tüketimi, stres ve sinir, aşırı miktarda çay ve kahve tüketimi mide üzerine salgırdan faktörler olarak nitelendirilmektedr.

Tedavisi

Peptik ülserin tıbbi tedavisinde başlıca hedefler şunlardır:

  • Belirtilerin hızla ortadan kaldırılması
  • Etkili ülser iyileşmesi
  • Helicobacter pylorinin tedavi edilmesi
  • Peptik ülser nüks ve komplikasyonlarının önlenmesi

Bu hedeflerin gerçekleştirilmesinde temel amaç savunma faktörlerinin güçlendirilmesi veya saldırgan faktörlerin zayıflatılmasıdır. Buradan yola çıkılarak günümüzde peptik ülser hastalığının tedavisinde;

  • Mide asidini azaltan ilaçlar
  • Mide asidini nötralize eden ilaçlar
  • Mide mukozasını kaplayıcı hücre koruyucu ajanlar
  • Helicobacter pylori’ye etkili antibiyotik ve diğer ajanlar kullanılmaktadır.

ülsere iyi gelen yiyecekler

Beslenme Tedavisi ( ülsere ne iyi gelir)

Ülserli  hastanın beslenmesi enerjisi ve diğer besin öğeleri yönünden yeterli ve dengeli olmalıdır.

Beslenme alışkanlığı 3 ana öğün veya daha küçük öğünler şeklinde bireye göre ayarlanmalıdır.

Şekerli besinler yanma şikayetine neden olan hastalar bu konuda uyarılmalı ve az tüketmeleri önerilmelidir.

Lifli gıdaların tüketimine önem verilmeli. Özellikle sebze ve meyvelerde lif ve posa oranı yüksektir. Bu nedenle mevsimine göre tüketilen taze meyve sebzeler günlük yeterli lif oranını sağlar.

Çinko hücreleri korumada ve yara iyileşmesinde rolü olan bir elementtir. Bu nedenle ülseri iyileştirici etkisi olduğundan diyet yeterli çinko içermelidir. Ruşeym, bulgur, karaciğer, et ve et ürünleri, peynir, badem içi, ceviz, mantar çinkodan zengin besinlerdir.

Hastalar kendisinde şikayete neden olan ve rahatsızlık yapan bildiği yiyeceklerden kaçınmalıdır. Unutulmamalıdır ki peptik ülseri olan kişilerde uyarıcı gıdalar rahatsızlık uyandırmaktadır. Alkollü içecekler ve kahve mide yüzeyini tahriş eder, asit salgısını şiddetle uyarır ve dispepsiye neden olur.

Süt yatıştırıcı etkisinden dolayı, asit salgısını tamponlamaktan çok uyardığı anlaşılana kadar tedavide yer alıyordu. Ancak sütün içerdiği proteinler ve kalsiyum mide asit salgısını güçlü bir şekilde uyardığı günümüzde tespit edildiğinden süt içimi ya kısıtlanmalı ya da sınırlandırılmalıdır. düodenum ülserli hastalara sütün hastalıkları için özgün bir tedavi olmadığı açıklanmalıdır.

Baharatlı besinlerin mide ve düodenumun yüzeyinde doğrudan hasara yol açmadığı sanılmaktadır. Bununla birlikte hastalar kendilerini rahat ettiren besinleri yemeli, hazımsızlığa yol açan midelerinde rahatsızlık yaratan besinlerden uzak durmalıdırlar.

Ülser Diyeti ?

İnternette yada farklı yerlerde diyetisyen tarafından size özel olarak yazılmamış diyet listeleri ni asla uygulamamalı, seçiçi beslenme düzeninin temel olduğu bu hastalıkta, sağlıklı beslenme önerileri ışığında yaşam tarzı değişikler yapmalı ve size en yakın diyetisyene başvurmalısınız. Diyetin bireysel olduğunu ve her kişi için özenle yazılması gerektiğini lütfen unutmayınız.

 Sigara İçiminin Kontrolü

Bugüne kadar yapılan gözlemler sigara içiminin peptik ülser hastalığının gelişiminde, devamında ve nüksünde açık bir risk faktörü olduğunu göstermektedir. Kısaca özetleyecek olursak;

  • Sigara içenlerde hem düodenum(oniki parmak bağırsağı) hem de mide ülseri daha sık görülür.
  • Sigara içenlerde mevcut peptik ülser iyileşmesi daha zor olup tedavi daha uzun sürmektedir ve daha yüksek doz ilaçlara ihtiyaç duyulmaktadır.
  • Son olarak sigara içenlerde ülser nüksü daha sık olmaktadır.

Sonuç

 Diyette baharatlı, baklagiller içeren, çok soğuk besinlerden kaçınılmalıdır. Alkol ve sigara ülserin oluşumu ve nüksü açısından riskli etkenlerdir. Hasta bu konuda uyarılmalıdır. Tanı almış hastaların beslenme alışkanlıklarını gözden geçirerek uzman diyetisyenlerden bu konu hakkında yardım almaları yaşam kalitelerinin artması açısından önemlidir.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (16 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 4,31. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

2 Yorumlar

  1. Elif Beril
  2. Ahmet

Bir yorum yaz