Yoğurdun Faydaları ve Besin Değerleri

Yoğurt besleyici değeri yüksek olan, sütün laktik asit bakterileri tarafından mayalanmasıyla elde edilen fermente bir üründür.  Yoğurdun ilk kez nerede ve nasıl yapıldığı kesin olarak bilinmiyor. Tarihsel araştırmalar yoğurdun ilk kez Türkler tarafından kullanıldığını gösteriyor. Yoğurdun insan ömrünü uzattığı, bazı hastalıkları iyileştirdiği açıklanınca yoğurt tüketimi hız kazanmıştır. Yoğurdun faydaları çok eski zamanlardan beri bilinmekte iken yapılan bilimsel çalışmalar ve analizler ile insan sağlığı için önemi ve yararları daha da önem kazanmıştır.

Yoğurdun faydaları ve besin değerlerinden bahsetmeden önce yoğurt nasıl elde edilir kısaca göz atalım.

Yoğurt Nasıl Elde Edilir

Yoğurdun istenilen özellikte olması için;

  • Mikroorganizmalardan arındırılmış temiz süt kullanılmalı
  • Kullanılan maya taze olmalı
  • Mayalanma uygun ortamda yapılmalıdır.

Süt yüksek sıcaklıklarda ısıtıldıktan sonra belirli koşullarda özel süt asidi bakterilerinin (L. Bulgaricus ve Str. Thermphilus) etkisi ile yoğurt haline gelir. Bu yararlı bakteriler sütteki süt şekerini yani  laktozu parçalayarak süt asidi denilen bir maddeyi oluştururlar, bu süt asidi kazeine bağlı kalsiyumla birleşerek kalsiyum laktat olarak çöker ve kazein pıhtılaşır.

Yoğurt sütten üretilir. Bundan dolayı önce sütün beslenme değerine kısaca bakalım;

  • Süt, yavruların ihtiyaç duyduğu bütün besin maddelerini bulundurur.
  • Sütün besin maddelerini proteinler, yağ, süt şekeri(laktoz), mineraller ve vitaminler olarak sıralayabiliriz.
  • Yapılan çalışmalara göre süt proteinlerinin besinlerle almamız gereken bütün aminoasitleri (eksojen aminoasitler) içeriyor. Bundan dolayı süt proteinleri tam değerli proteinlerin başında yer alıyor. Yoğurdun fayadalarında bu amanioasitlerin rolü bir hayli fazladır.
  • Aynı zamanda bütün eksojen yağ asitlerini de barındırır.
  • Süt şekeri olan laktoz doğada sadece sütte bulunur. Laktozun bağırsak hareketini hızlandırdığı ve laktozun yapısında bulunan galaktozun beyin ve sinir sistemine yardım ettiği bulunmuştur.
  • Süt, kemik ve dişlerin yapısı için gerekli olan kalsiyum ve fosfor bakımından zengindir ve diğer minerallerin büyük bir çoğunluğunu da içerir. (Keçi sütü ve yoğurdu da de iyi bir kalsiyum ve demir kaynağıdır
  • Yağda ve suda eriyen bütün vitaminler sütte ve yoğurtta da bulunur. Yoğurdun faydaları bu vitaminlerin varlığı ile de ilgilidir.

yoğurt besin değerleri kalorisi

Yoğurdun İçeriği ve Besin Değerleri

1 kase (200g) yoğurtta bulunan kalori, protein, karbonhidrat (şeker) ve yağ daşılımı ile birlikte bikro besin ögeleri oranı şu şekildedir.

  • 175 g. su
  • 6 g. protein
  • 6 g. yağ
  • 8 g. karbonhidrat
  • 100 mg. sodyum
  • 320 mg. potasyum
  • 360 mg. kalsiyum
  • 200 mg. fosfor bulur.
  • Ortalama 110  Kcal’dir.

Yoğurdun Çeşitleri

Yağ oranına göre;

  • Yağ oranı en az % 3.8 ise tam yağlı,
  • Yağ oranı en az %3.0 ise yağlı,
  • Yağ oranı en az %1.5 ise yarım yağlı,
  • Yağ oranı en fazla %1.5 ise az yağlı,
  • Yağ oranı en fazla %0.15 ise yağsız(yavan)

Yapım tekniğine göre;

  • Set yoğurt
  • Stirred yoğurt
  • Kaymaklı yoğurt

 Aromasına göre;

  • Aromalı yoğurt
  • Sade yoğurt
  • Meyveli yoğurt

Diğer yoğurt çeşitleri;

  • Konsantre yoğurt: diğer adı süzme yoğurttur. Uzun süre bozulmadan kalabilir.
  • Dondurulmuş yoğurt: yoğurt ile dondurmanın birleşiminden ortaya çıkan yoğurt benzeri üründür.
  • Kurutulmuş(toz) yoğurt: dayanıklılığı arttırmak için yoğurdun kurutulmasıyla elde edilen bir üründür.
  • Pastorize(uzun ömürlü) yoğurt: Yoğurtta istenmeyen mikroorganizmalar ve enzimleri işlevsiz hale getirmek için ısı işlem uygulanmasıdır.
  • Silivri yoğurdu: Koyun sütünden üretilen kaymaklı bir yoğurttur.
  • Soya yoğurdu: Soya fasulyesinden elde edilen soya sütüyle yapılan yoğurttur. Soya sütü protein bakımından inek sütüne benzer, karbonhidrat ve yağ içeriği inek sütüne göre daha azdır.(Soya sütü hakkında daha detaylı bilgi almak için: Soya Sütü Faydaları ve Zararları konusuna göz atabilirsiniz.)
  • Tuzlu yoğurt: Raf ömrünü uzatmak için yoğurdun tuzlanmasıyla elde edilen yoğurt çeşitidir.

yoğurt çeşitleri nelerdir

Yoğurdun Faydaları

Yoğurt sütteki bütün besin maddelerini içerdiği gibi ( sadece ısıl işlem sırasında besin maddelerinin çok az bir kısmı kayba uğrayabilir.) kendine özgü bazı özellikler, faydalar ve yararlar kazanır.

Yoğurdun faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz.

  • Yoğurdun hazmı süte göre daha kolaydır: bu konuda araştırmalar yoğurdun 1 saat içerisinde %90’nın sütün ise %30’unun hazmedildiğini ortaya koymuştur.

 

  • Yoğurt tüketimi Ca(kalsiyum) ve P(fosfor)’dan yararlanmayı arttırır: Yapılan çalışmalarda süt asidinin besinlerdeki kalsiyumu erittiğini ve emilemeyecek durumdaki kalsiyum laktat haline getirdiği bulunmuştur. Süt asidi bulunan ortamlarda fosfor ve demirden yararlanmanın arttığı anlaşılmıştır. Sürekli yoğurt yenildiği ve süt içildiği zaman fosfor ve kalsiyum emilimi için gerekli olan D vitamininden tasarruf edilmektedir. Yoğurdun önemli yararlarından bir tanesi de budur.

 

  • Yoğurt bakterileri faliyetleri sırasında bazı vitaminleri sentezlerler: Çoğalmaları sırasında yoğurt bakterilerinin B6, B12, ve C vitamini tükettikleri bunun yanında B1, B2, B3 vitaminleri sentezledikleri dolayısıyla yoğurdun bu vitaminlerce zengin olduğu ortaya çıkmıştır.

 

  • Yoğurt; protein, yağ, vitamin ve mineral maddelerce normal sütten daha zengin bir besindir.

 

  • Yoğurdun insan ömrünü uzattığı bilimsel olarak açıklanmıştır.

Erken yaşlılık , bağırsaklarımızdaki alkali ortamda yaşayan mikroplar tarafından salgılanan toksinlerin dokularımızı yavaş yavaş zehirlemesiyle meydana gelmektedir. Sürekli yoğurt yenildiği zaman süt asidinin etkisiyle bağırsaklarda asit bir ortam oluşmakta ve alkali ortamda faliyet gösteren bakterilerin faliyetleri durmaktadır.

  • Yoğurt, bazı mide ve bağırsak hastalıklarını iyileştiriyor.

Araştırmalar, yoğurdun fazla miktarda kolay hazmedilen protein içermesi nedeniyle mide ve bağırsak rahatsızlıklarını iyileştirdiğini gösteriyor. Yoğurt bakterileri zararlı mikroorganizmalara karşı antagonist(zıt) etki gösterdiğinden ishal, kabızlık, kolite karşı yoğurt kullanılıyor. Sindirim sorunlarının üstesinden gelmek

Bozulan bağırsak florasının yoğurt yemekle düzeleceği saptanmıştır. (İlginizi Çekebilir: Mikrobiyota Nedir? Faydaları ve Bilimsel Yönü)

Kronik kabızlığın yağ oranı yüksek yoğurtla tedavi edilebileceği açıklanmıştır

  • Yoğurdun faydalarından birisi de antibiyotik etkisidir.

Süt asidi bakterileri, faliyetleri sırasında meydana getirdikleri metabolik ürünler nedeniyle bazı mikroorganizmalara karşı öldürücü etki gösteririler.

Yapılan çalışmalar; yoğurdun L. Bulgaricus’un etkisiyle antibiyotik özelliğe sahip olduğunu, bütün patojen mikroorganizmaları kısa sürede ortadan kaldırdığını ortaya çıkarmıştır.

  • Zehirlenmelere karşı yoğurt

Bazı zehirlenme olaylarında hastaya süt içirmenin ve yoğurt yedirmenin yararlı olduğu bilimsel olarak açıklanmıştır. Süt proteinleri Cu ve Fe gibi maddelerle birleşip kompleks oluşturmakta ve bu maddelerin kana geçmesini önleyerek zehirlenmeye engel olmaktadır.

  • Kanser hücrelerinin gelişimini engeller

 Radyoaktif maddelerin etkisini ortadan kaldırır böylece kanser hücrelerinin gelişimini engeller.

  • Fermantasyon sırasında laktozun bir kısmı parçalandığı için laktoz intoleransı olan bireyler tarafından kullanılabilir.

 

  • Kolesterol düşürücü etkiye sahiptir.

 

  • Kandaki asit-baz dengesini düzenler.

 

Ne kadar Tüketmeliyiz

Günlük tüketilmesi gereken yoğurt miktarı diğer süt gruplarını tüketim durumuna göre değişiklik gösterir. Eğer diğer süt ürünleri tüketilmiyorsa porsiyon arttırılabilir. Ayrıca kişinin enerji gereksinimine göre de yoğurt tüketimi değişiklik gösterir. Gün içerisinde süt ve peynir tüketiliyorsa günlük 1 kase yoğurt tüketimi yeterlidir. Ancak hiç tüketilmiyorsa bu 3-4 kaseye çıkabilir.

Yoğurdun Faydaları ve Besin Değerleri konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Yumurtanın Saklanması ve Pişirme Yöntemleri başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 5,00. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Henüz Yorum Yapılmamış

Bir yorum yaz