Atkins Diyeti ve Sağlıklı Zayıflama İlişkisi

Atkins diyeti, protein içeriği yüksek en meşhur diyetlerden biridir. Yüksek proteinli diyetlerin atası olan atkins diyeti, Bundan 24 yıl önce yani 1993 yılından Dr. Atkins’in ilk kitabını çıkarması ile hayat bulmuştur. Bu diyet düzeninin temeli karbonhidratı düşük, protein  ve yağ içeriği yüksek  ilkeleri üzerine kurulmuştu. Günümüzde karatay diyeti de aynı ilkelere dayanmaltadır Atkins diyeti, Dünya Sağlık Örgütü ve Amerikan Diyetisyen Birliği‘nin önerdiği, yüksek karbonhidrat, az protein ve az yağ diyetlerin tersine, %55-56 oranında yağ, %20 oranında karbonhidrat ve %25’lik bir protein içeren diyeti uygulamaktadır. Yapılan çalışmalar bu şekilde beslenen kişilerde uzun dönemde bir çok kronik hastalık görülebileceğini göstermektedir.

Atkins diyetinin ilkelerine göre; yüksek yağ ve protein olması buna karşılık düşük karbonhidrat bulunması ile vücuttaki insülin üretimini düşürmek ve vücuttaki yağ oluşumunu engellemek. Tabiki uzun vadede bu söylediklerinin doğru olmadığını görüyoruz. Şöyle ki yüksek miktarda yağ tüketildiği zaman  kişi rahatlıkla kilo alamaya yatkın olur, bir diğeri ise insülin sanılanın aksine obeziteyi tetiklemez, zaten insülin düzeyinin obez kişilerde artışı sık görülen bir durumdur. Ayrıca atkins diyeti, düşük karbonhidrat içeriğinin olması nedeniyle keton cisimciklerinin oluşmasına yol açıyor ve bunun ortaya çıkması da istenilmeyen bir durum oluşuyor.

Şöyle ki oluşan bu cisimcikler karaciğer tarafından beyin için alternatif bir enerji kaynağı olarak üretiliyorlar. Bu tarz diyetlerin açlık esnasında karbonhidratlar yerine yağların yıkımı için vücudu uyardığı ve keton cisimlerinin kanda artışına, kanın PH’ının düşüşüne ve ilerleyen durumda ketoasidoza bağlı kan basıncında aşırı düşme, şok ve bilinç kaybı gibi olumsuz durumlara neden olmaktadır. Yapılan araştırmalarda ise iştah kontrolü veya metabolik avantajlar açısından proteini yüksek, karbonhidratı düşük diyetlerin (ketojenik diyetler) yüksek protein orta düzeyde karbonhidrat içeren diyetlere göre bir üstünlüğünün olmadığı belirtilmektedir.

Atkins Diyeti Kuralları (Atkins diyeti nasıl yapılır)

1.Bu diyetin süresi 2 haftadır.

2.Bu süre boyunca saf protein tüketimi serbesttir.

3.Günlük karbonhidrat alımı maksimum 20 gr olmalıdır (!)

4.Ekmek,pirinç,makarna yasaktır.İlerleyen dönemlerde bir iki dilim ekmek veya meyve eklenebilir

atkins diyeti protein içeren besinler

Atkins Diyet Listesi

Atkins diyeti listesi 3 aşamadan oluşmaktadır. Dr. Atkinse göre tüm bu  Bunlar:

TANIŞMA MENÜSÜ:

Kahvaltı: Sahanda pastırmalı, jambonlu veya sosisli yumurta, kafeinsiz çay yada kahve
Öğle yemeği: Küçük salata, yarım gözleme, maden sodası
Akşam yemeği: Hardallı ve mayonezli deniz ürünlerinden oluşan bir salata, biftek yada balık, üzerine bir kaşık yapay tatlandırıcılı krema sıkılmış diyet jöle

KİLO VERMEYE DEVAM MENÜSÜ

Kahvaltı: Zeytinyağlı omlet, domates suyu, 2 dilim çavdar ekmeği, kafeinsiz çay yada kahve
Öğle yemeği: Karışık salata (jambonlu, peynirli, tavuklu), buzlu çay (mümkünse bitki çayı)
Akşam yemeği: Deniz mahsulleri salatası, kremalı çorba, çilek

İDEAL KİLOYU KORUMA MENÜSÜ

Kahvaltı: Peynirli, ıspanaklı omlet, 2 dilim çavdar ekmeği, kafeinsiz çay yada kahve, meyve (kavun olabilir)
Öğle yemeği: Fırında tavuk, yarım kase sebze, sarımsak soslu yeşil salata
Akşam yemeği: Soğan çorbası, 1 kase sebze, domates, soğan, havuç ile hazırlanan şekersiz soslu salata, hafifçe galeta ununa batırılmış dana piriz

Atkins Diyetinin Avantajları

Atkins diyeti uygulayanlara bir takım yarar sağlamaktadır. Bunlara kısaca bakacak olursak.

  • Kilo kaybı hızlı bir şekilde olur
  • Protein ve yağ  tüketimi bol miktarda olmasına rağmen kilo kaybı sağlanır.
  • Kişide tokluk hissi sağlar.
  • Lezzet ve iştah tatmini sağlanır.

Dezantajları / Zararları

  • Diyetin ilk başlarında hızlı kilo verimi olmasına rağmen bu durum süreklilik sağlamıyor.
  • Protein içeriğinin yüksek olması böbrekleri yormaya başlıyor. Uzun vadede böbrek fonksiyonlarını bozuyor.
  • Özellikle egzersiz yapanlar için uygun olmadığı, vücuttaki kas ve su dokusunun atımının daha fazla olduğunu gösteriyor.
  • Uzun süre uygulandıktan sonra bırakıldığı anda tekrar hızı şekilde kilo alımı gözüktüğünden bu durum atkins diyetinin sağlıklı zayıflama diyeti olmadığını gösteriyor.
  • Kanda ürik asit ve tirigliseti düzeylerinde artışa sebep olabilir.
  • Yağların enerjide kullanılması sonucu vücutta keton cisimcikleri artar.

bilimsel yaklaşım ve araştırmalar

Bilimsel Yaklaşım

  1. Atkins diyeti yapı itibari ile ketojenik bir diyettir. Ketojenik diyetler klinikte epilepsi hastalığı diyetinde kullanılmaktadır. Nörolojik hastalıklarda kısa süreli kullanımda (özellikle çocuklarda) faydalı sonuçlar alındığı gösterilmektedir. Dirençli epilepsi hastalarında olumlu sonuçların alındığı bir çok araştırma mevcuttur. Yapılan bir çalışmada Ketojenik diyet, dirençli epilepsi hastalarının nöbetlerinde %50 azalmaya yol açtığı bildirilmiştir.Ketojenik diyetlerin uzun dönem kullanımında bir çok sorunu beraberinde getirmektedir. Ülkemizde nörolojik hastalıklarda ketojenik diyet kullanımı çok yaygın değildir.
  2. Almanyada yapılan bir olgu çalışmasında glikojen depo hastalığı tip 3 hastalığına sahip olan 2 erkek çocuğuna yaklaşık 2,5 yıl ketojenik diyet uygulandı. Sürenin sonunda her iki çocukta da hiçbir yan etkinin görülmediği, kreatin kinaz aktivitelerinin düştüğü ve kalp ve iskelet kaslarının olumsuz etkilenmediği bildirilmişit.
  3. Bu diyet türü her ne kadar Dr. Atkins ile gündeme gelmiş ise de 1920 lerden beri ketojenik diyetlerin tıbbi tedavi yöntemi olarak kullanılığı bilinmektedir. Kısa süreli çözümler sunan bu diyetlerle verilen kilolar çok hızlı şekild egeri alınmakta ve vücut kompoziyonu her kilo alma/verme surasında daha da bozulmaktadır.
  4.  Obez bireyler üzerinde yapılan bir çalışamada (bkz: Obez hastalarda ketojenik diyetin uzun vadeli etkileri) 83 hasta incelenmiş ve 24 hafta boyunca uygulanan ketojenik diyet sonucunda obez hastalarda anlamlı kilo kaybı yaşanmış, kan total kolestrol düzeylerinin ve LDL düzeylerinin azaldığı, bu süre boyunca yan etki göülmediği belirtilmiştir. Ancak bu çıkan sonuç diyetin bireysel şekilde uygulanabilir olduğu anlamına gelmemektedir.
  5.  Klinik çalışamlarda kullanılan ketojenik diyetler genelde özel bileşimli ve kıvamlı mamalardan veya blenderize edilmiş yiyeceklerden oluşmaktadır. Dolayısı ile alınan olumlu sonuçların ev ortamında protein/yağ ağırılıklı besinlerle alınması çok olası değildir.
  6. Glisemik indeksi çok düşük olan atkins diyeti uygulayan kişilerde bilişsel fonksiyon bozuklukları, zihin bulanıklığı, unutkanlık durumları sıkça görülebilmektedir. Yapılan çalışmaların bir çoğunda bu yan etkilerin görüldüğü bildirilmiştir.
  7. Atkins diyeti listesinde yer alan besinler kolay ulaşılabilir ürünler değildir. Pahalı ve alım gücü gerektiren bu beslenme düzeninin ülkemizde uygulanabilirliği çok mümkün gözükmemektedir.

Sonuç

Kesinlikle doktor ve diyetisyen kontrolü olmadan bu diyete başlanmamalıdır.Çünkü Atkin’s de bahsettiğimiz gibi yüksek  protein içerikli bir diyet olduğundan,ilerleyen zamanlarda böbrek,kalp damar hastalıkları,obezite problemi olanara sıkıntı yaratabildiği görülmüştür.

Daha uzun dönemde vücut ağırlığı ve bileşimini değerlendiren kontrollü müdahale çalışmalarının yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Araştırmalar doğrultusunda bu tür hızlı ağırlık kaybettiren ancak uzun dönem olası riskleri henüz net olarak açıklanamayan diyetler yerine, dengeli bir diyet programı ile ağırlık kaybı daha güvenilir görünmektedir. Atkins diyeti de diğer diyetler gibi belirli kurallara dayanmakta ve bu kuralların esnetilmesine izin vermemektedir. En kolay ve en sağlıklı zayıflama yöntemi.i diyetisyen kontrolünde yapılan, esnek, kişinin sosyoekonomik durumuna uygun diyet ve fiziksel aktivitenin beraberliği durumunda sağlanır.

Kaynaklar:

http://onlinelibrary.wiley.com/enhanced/doi/10.1111/j.1528-1167.2008.01831.x

http://meuk.atkins.com/

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4302571/

Katkı: Dyt. Akın Fatih YILDIZ

İlgili Aramalar:

atkins diyeti listesi
atkins diyeti nedir
atkins diyeti yapanlar / yorumları

Atkins Diyeti ve Sağlıklı Zayıflama İlişkisi konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Hamilelik belirtileri editörleri tarafından derlenmiş Karatay Diyeti Yorumları başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (5 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 3,40. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

2 Yorumlar

  1. sevgi guner
  2. Pakize Yüce

Bir yorum yaz