Çocuklarda Hatalı Beslenme Alışkanlıkları


Çocukluk çağı, beslenme alışkanlıklarının şekillendiği önemli bir süreçtir. Bu yüzden çocukluk çağında hatalı beslenme alışanlıkları yetişkinlik döneminde de devam edebilmektedir.  Sağlıklı beslenme yetisi bu dönemde kazanılırsa kalıcı olacaktır.

Yemek yemek bizim için adeta ihtiyaçtan ziyade zevk aldığımız bir hobi haline gelmiştir.Hayatımızda yemeğe ayırdığımız zaman oldukça uzun bir süredir. Bu zaman içerisinde önümüze sunulan ve kültürümüzün yemeğe verdiği önemle yemek seçeneklerimiz oldukça fazladır. Bizi en çok ilgilendirmesi gereken şey ulaşması bu kadar kolay olan yiyeceklerin, içeriğinde neler bulunduğu olmasıdır. Ne yazık ki bilinçsiz tüketim yüzünden birçok hastalığa davetiye çıkarıyoruz.  Sağlıklı ve sağlıksız gıda kavramını konusunda bilinçlenmek, çocuklara bunu öğretmek ne tüketmemiz gerektiği hakkında bize yol gösterici olacaktır.

Sağlıklı ve Sağlıksız gıda Ayrımı

Şöyle düşünecek olursak insan vücuduna ve ruhuna yarar sağlayan besine “sağlıklı gıda” demek yanlış olmaz. Bu ifadeyi biraz açmak istersek, büyüme ve gelişmeyi sağlayacak vücudun gerekli ihtiyacını karşılayacak sağlığımızı tehlikeye sokmayacak gıdalarla karşılamak sanırım biraz daha anlaşılır bir ifade oldu.

Bir bireye ilk müdahaleyi anne karnında yapıyoruz. Önce kendimiz beslenerek anne karnındaki çocuğa bahşedilen yaşamın sağlıklı olmasını sağlıyoruz. Kucağımıza gelen bebeğimize anne sütü vererek bir mucizeye şahitlik ederek çocuğumuza bir kalkanla korumuş oluyoruz. Aile sofrasına oturmaya başlayan çocuğumuzun bizim tükettiğimizi tüketmesini sağlayarak sağlıklı beslenme alışkanlığını aşılamaya başlıyoruz. Aslında çocuğumuz için ne kadar önemli hayati bir rol oynadığımızın farkında mıyız? Bunun farkına vararak ebeveynler olarak önce bizim sağlıklı ve sağlıksız gıdanın ne olduğunu ve etkilerini bilmemiz gerekir.

 çocuklar ve sağlıklı besinler

Sağlıklı Gıdalar

Yeterli ve dengeli beslenmeyi anlatırken birçok gıdadan bahsediyoruz. Sağlıklı beslenme ancak sağlıklı gıdalar ile mümkündür.

İnsan sağlığını olumlu yönde etkileyen besinlere sağlıklı gıda gözüyle bakmak mümkün.

Sağlıklı gıdayı teşkil edecek tek şey gıdanın sağladığı yarar olmamalı. Tazeliği, saklama koşulu, ambalajı, hijyen ortamı, görünüşü, kokusu, tadı, kıvamı gibi niteliğini gösteren unsurlar da önemli olmalıdır.

  • et/tavuk/balıklı sandviçler,
  • kremasız pasta ve tatlılar,
  • az yağlı makarna
  • taze meyve ve meyve salataları
  • yağsız/az yağlı yoğurt
  • tam buğday unundan pizza
  • yeşil sebzeler ve salatalar

Sağlıksız Gıdalar

Günümüzde hızla artan kronik hastalıkların kökeninde çocukluk döneminde sağlıksız beslenme yer almaktadır. Fastfood, kola ve gazlı içecekler, cips, şekerlemeler sağlıksız gıdalar olarak nitelendirmenin yanında ayrıca “boş yiyecekler” olarak adlandırmanın bir sakıncasını görmüyorum. Çünkü yüksek enerjiyle birlikte birçok sağlık sorunlarını da yanında getiriyor. Bu kadar cazip ve eğlenceli gelen gıdaların yerini sağlıklı gıdalara yer vermek mümkün.

Uzak durulması gereken gıdalar

Patates kızartması, hamburger, kola, salam, cips gibi sağlıksız gıdalar tüketmeyi sevmemizin nedeni içerisinde yağ, şeker, tuz yönünden zengin olmalarıdır. Bu yiyeceklerin tüketimini dikkat etmeliyiz.

Cips

Bol miktarda yağ içeren cipsler obeziteye, alzhemiere, kansere ve birçok hastalığa neden olduğu için tüketmeyin. Cips isteyen çocuğunuza fazla miktarda olmamakla ve sık sık tüketmemesiyle birlikte fırınlarınızda az yağ da cipsler hazırlayabilirsiniz.

Çikolata

Biz ebeveynler bile karşı durmakta zorlandığımız şeker oranı yüksek bu yiyeceği aşırıya kaçmadan çocuklarımız da tüketebilir. Çikolata da fındık, badem gibi kuruyemişlerin bulunması besin değerini artırdığını unutmayalım.. Günde 20 gr (2 kare) olarak özellikle bitter çikolatayı çocuklarınız tüketebilir.

Dondurma

Özellikle yaz aylarında sıkça tüketmeyi tercih ettiğimiz yiyecekler arasında olan dondurmanın tüketiminde dikkat etmenizi istediğim durumlar var. katkısız dondurmada süte göre daha fazla yağ, protein ve karbonhidrat içermektedir. Aynı zamanda kalsiyum ve fosfor yönünden zengin olan tüketimi zevkli hale gelen dondurmayı katkısız olanından öneriyorum. Fabrikasyon usulü dondurmada glikoz şurubu gibi tatlandırıcı maddeler yanında uzun süre bozulmaması ve tadını düzenlemek için katkı maddeleri bitkisel yağ, doğal ya da doğala özdeş aromalar, kakao, sahlep bulunur. Bu şekilde yediğimiz dondurma da bize gelişi daha çok içinde bulunan katkı maddeleri olmaktadır. Tatlı olarak baklava, pasta gibi yiyecekler yerine çocuğunuza katkısız dondurma tüketmesi besinsel yönden daha uygundur. Abartıya kaçmadan günde 100 gramı aşmayacak şekilde tüketebilir daha fazlası solunum enfeksiyonu ve obeziteye neden olabilir. Dondurmayı ağızda eritilerek yavaş yenmesi gerekir.

Şekerlemeler

Rafine şekerden yapılan bu yiyecekler diş çürüklüğü, obezite gibi birçok sağlık sorunlarına yol açıyor. Bu yiyecekler yerine şeker ihtiyacını çocuklarınıza kuru ve yaş meyveler, bal, pekmez gibi doğal şekerlerden karşılamasını sağlayabilirsiniz.

Kola ve Gazlı İçecekler

Asit yönünden zengin olan bu içeceklerde mide ve bağırsak hastalıklarına zemin hazırlıyor. Kalori miktarının fazla olması obeziteye zemin hazırlamakta ve bir çok hastalığa sebep olmaktadır. Sağlık açısından bir katkısı olmadığı gibi zararları oldukça fazladır.

Dondurulmuş gıdalar

Artık mutfakta yemek hazırlamak yerine marketlere gidip besinlerin hazır halini dondurulmuş bir şekilde alıyoruz. Bu yiyecekler dondurulma işlemi sırasında zararlı mikroorganizmaların üremesini sağlamasından dolayı mide , bağırsak hastalıklarına neden oluyor. Dışarıdan hazır yiyecekler yerine evde hazırlanıp tüketilmesi sağlığınız açısından önemlidir. Ayrıca çocuklarınız bunu model alarak dışarıda yemek tüketimini azaltacaktır.

çocuk fastfood alışkanlığı

Fastfood Gıdalar

Hiçbir şekilde sağlıklı olmadığı bilinen fastfood gıdalara çocuklarınızın ve kendinizin hayatından tamamen çıkarın. Çünkü size hiçbir şekilde fayda sağlamayacaktır. Çocukluk ve gençlik çağında tüketilen yiyecekler ilerleyen dönemlerde önemli bir sağlık sorunu haline gelebiliyor. Doymuş yağ oranı ve sodyum miktarı yüksek olduğu için hipertansiyon, kalp ve damar hastalıkları, kanser riskini artırmaktadır. Fastfood gıdaların içine konulan salam, sosis gibi işlenmiş etlere tadı ve kokusunun tüketilmeye uygun olması için nitrit, nitrat konulmaktadır. Vücuda alınan fazla nitrit sağlığa oldukça zararı vardır. Ayrıca posa içeriği oldukça düşüktür. Günlük posa alımının az olması kolon, rektum gibi bağırsak kanserleri riskini artırmaktadır. Türkiye’nin beslenme yetersizliklerinden kaynaklanan A vitamini, C vitamini ve kalsiyum bu yiyeceklerde yetersizdir. Bunların yetersizliği büyümeyi olumsuz etkilemekte, katarakt, kanser gibi hastalıkların riskini artırmaktadır. Birçok sağlıksız gıdayı toplayıp fastfood olarak sunmuşlar, bu yiyeceği çocuğunuzdan ve sevdiklerinizden uzak tutun.

Meyve suları

Hazır meyve sularında bol miktarda bulunan şeker fazla enerji alımına ve obezite, diyabet gibi sağlık sorunlarına neden oluyor. Evde meyve sularınızı çocuklarınıza kendiniz hazırlayabilirsiniz. Tabi meyvenin kendisini tüketmek daha uygunken, yaz aylarında ferahlamak için günde 1-2 bardak taze meyve suyu tüketmek de bir sakınca yoktur.

Light içecekler

Şekerli içeceklerden uzak durmak ya da daha az enerji içerdiği için çocuklarımızın tercih ettiği içecekler arasında yer almaktadır. Şeker oranı azaltılmış ya da şeker bulundurmayan içeceklerde fazla miktar da tatlandırıcı bulunuyor. Yapay tatlandırıcıların fazla tüketimi ishalden beyin tümörüne kadar birçok hastalığa neden oluyor.

Hamburger

En zararlı olan trans yağları bol miktarda kullanıldığı için tüketilmesini önermiyorum. Evde domates, peynir, yeşillikle hazırlanmış bir sandviçi, çocuğunuza hamburger yerine sandviç tüketmesini alışkanlık haline getirmelisiniz.

Ketçap

Bol miktarda tuz ve şeker içerdiğinden ketçap yerine evde doğal domatesin rendelenip kullanılmasını tavsiye ediyorum.

Salam, sosis

İçinde sodyum nitrit bulunan bu gıdalar kanser hastalığına neden olabiliyor. İşlenmiş etlerin tüketimine dikkat edilmeli olabildiğince tüketilmemelidir.

fast food yiyen çocuklar

Sonuç

Sağlıklı nesillere katkının sağlıklı beslenmeyle olacağını unutmayın.

Beslenme büyüme ve gelişme için bu kadar önemliyken, çocuğunuzun bir spor dalıyla uğraşması ve fiziksel aktivite de bulunması kendini keşfetme, geliştirmek ve tükettiği besinleri vücudun kullanması için önemli bir alternatiftir. Haftada 2-3 kez 30-45 dakikalık çocuğunuzla birlikte tempolu yürüyüş yapmanız birlikte yapılan güzel bir aktivite olacaktır.

Çocuğunuzun gıda seçiminde güvenilir besin kaynağının nasıl belirlenmesi gerektiğini anlatınız.

Sağlıklı, sağlıksız gıda ayrımını öğretin.

Su içme alışkanlığı kazandırılmalı, hazır meyve suları, kola gibi gazlı içecekler uzak tutulmalıdır. Fastfood yiyecekler, hazır gıdalar yerine sağlıklı olan sebze, meyveye yönlendirilmelidir. Şunu duyuyor gibiyim “çocuğum çok seviyor eğer almazsam çok ağlayacak, kıyamıyorum.”  Evet bu düşünceler karşısında çocuğunuzu uzak tutmak o kadar da kolay olmayacaktır. Bunun için önerilerim var. Çocuğunuzu bir yetişkin gibi karşınıza alın ve yememesini ya da içmemesini isteyin, bunun kendisi için oluşabileceği zararları anlatın, sağlıklı beslenmeden bahsedin, samimi bir yaklaşımla sevginizi dile getirin, kendisinin ve sağlığının sizin için ne kadar önemli olduğunu vurgulayın. Bu söyleyecekleriniz çocuğunuzun düşünmesini sağlayacaktır. Çocukları yine de uzak tutmak o kadar kolay olmayacaktır. Sizden saklı gizli yemesi yerine bilginiz dahilinde az miktar tüketmesine müsaade edin.

Çocuklarda Hatalı Beslenme Alışkanlıkları konusunda daha detaylı bilgi almak için lütfen aşağıdaki yorum bölümüne aklınıza takılanları yazınız!

Yorum yaptıktan sonra dilerseniz Beslenme Rehberim editörleri tarafından derlenmiş Çocuklarda Yeterli ve Dengeli Beslenme başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.


1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 Kişi oy verdi, 5 üzerinden ortalama puan: 5,00. Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

4 Yorumlar

  1. Esra
  2. Esra
    • aliye
  3. Halime Çolak

Bir yorum yaz